આવર્ત કોષ્ટકમાં $d$-બ્લોક તત્વોનું સ્થાન ચર્ચો.

(N/A) આવર્ત કોષ્ટકમાં,$d$-બ્લોક તત્વો $s$-બ્લોક અને $p$-બ્લોક તત્વોની વચ્ચે આવેલા હોય છે અને આ તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના મોટા મધ્ય ભાગને રોકે છે.
$d$-બ્લોકના તત્વો આવર્ત $4$ થી $7$ માં સમૂહ-$3$ થી સમૂહ-$12$ સુધી હાજર હોય છે. આ તત્વોમાં પરમાણુઓની પેનલ્ટીમેટ (અંતિમથી આગળની) ઉર્જા કક્ષાની $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોન ભરાય છે,જેના પરિણામે સંક્રાંતિ તત્વોની ચાર શ્રેણીઓ મળે છે,એટલે કે $3d, 4d, 5d$ અને $6d$,જે નીચે મુજબ છે:
$(i)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણી અથવા $3d$-શ્રેણી $4^{th}$ આવર્તની છે.
$(ii)$ દ્વિતીય સંક્રાંતિ શ્રેણી અથવા $4d$-શ્રેણી $5^{th}$ આવર્તની છે.
$(iii)$ તૃતીય સંક્રાંતિ શ્રેણી અથવા $5d$-શ્રેણી $6^{th}$ આવર્તની છે.
$(iv)$ ચતુર્થ સંક્રાંતિ શ્રેણી અથવા $6d$-શ્રેણી $7^{th}$ આવર્તની છે.
આમ,દરેક શ્રેણીમાં દસ તત્વો સાથે કુલ ચાલીસ તત્વો છે.