એક પરિપથની આકૃતિ દોરો જેમાં $2\, V$ ના ત્રણ કોષોની બેટરી,$5\,\Omega$ નો અવરોધક,$8\,\Omega$ નો અવરોધક,$12\,\Omega$ નો અવરોધક અને એક પ્લગ કળ શ્રેણીમાં જોડાયેલા હોય. અવરોધકોમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ માપવા માટે એક એમીટર અને $12\,\Omega$ ના અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે એક વોલ્ટમીટર જોડો. એમીટર અને વોલ્ટમીટરના અવલોકનો શું હશે?
(N/A) અવરોધકોમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ માપવા માટે,એમીટરને પરિપથમાં અવરોધકો સાથે શ્રેણીમાં જોડવું જોઈએ. $12\,\Omega$ ના અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે,વોલ્ટમીટરને આ અવરોધક સાથે સમાંતર જોડવું જોઈએ.
બેટરીનો કુલ વોલ્ટેજ $V = 3 \times 2\, V = 6\, V$ છે.
અવરોધો શ્રેણીમાં જોડાયેલા હોવાથી,કુલ અવરોધ $R$ નીચે મુજબ છે:
$R = 5\,\Omega + 8\,\Omega + 12\,\Omega = 25\,\Omega$.
ઓમના નિયમ $V = IR$ મુજબ,પરિપથમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ $I$:
$I = \frac{V}{R} = \frac{6\, V}{25\,\Omega} = 0.24\, A$.
આમ,એમીટરનું અવલોકન $0.24\, A$ છે.
$12\,\Omega$ ના અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V_1$ ઓમના નિયમનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$V_1 = I \times R_{12\,\Omega} = 0.24\, A \times 12\,\Omega = 2.88\, V$.
તેથી,વોલ્ટમીટરનું અવલોકન $2.88\, V$ છે.
બેટરીનો કુલ વોલ્ટેજ $V = 3 \times 2\, V = 6\, V$ છે.
અવરોધો શ્રેણીમાં જોડાયેલા હોવાથી,કુલ અવરોધ $R$ નીચે મુજબ છે:
$R = 5\,\Omega + 8\,\Omega + 12\,\Omega = 25\,\Omega$.
ઓમના નિયમ $V = IR$ મુજબ,પરિપથમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ $I$:
$I = \frac{V}{R} = \frac{6\, V}{25\,\Omega} = 0.24\, A$.
આમ,એમીટરનું અવલોકન $0.24\, A$ છે.
$12\,\Omega$ ના અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V_1$ ઓમના નિયમનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$V_1 = I \times R_{12\,\Omega} = 0.24\, A \times 12\,\Omega = 2.88\, V$.
તેથી,વોલ્ટમીટરનું અવલોકન $2.88\, V$ છે.
Explore More
Similar Questions
સમાન દ્રવ્ય,સમાન લંબાઈ અને સમાન વ્યાસ ધરાવતા બે વાહક તારને પ્રથમ શ્રેણીમાં અને ત્યારબાદ સમાંતર જોડાણમાં સમાન વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત હેઠળ પરિપથમાં જોડવામાં આવે છે. શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણમાં ઉત્પન્ન થતી ઉષ્માનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
Difficult
View Solutionવાહકનો અવરોધ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?
Medium
View Solutionકોષ્ટકમાં આપેલા ડેટાનો ઉપયોગ કરીને નીચેના પ્રશ્નનો જવાબ આપો: કયો પદાર્થ શ્રેષ્ઠ વાહક છે?
પદાર્થ વિદ્યુત અવરોધકતા $(\Omega \,m)$ ચાંદી $1.6 \times 10^{-8}$ તાંબુ $1.62 \times 10^{-8}$ એલ્યુમિનિયમ $2.63 \times 10^{-8}$ ટંગસ્ટન $5.20 \times 10^{-8}$ નિકલ $6.84 \times 10^{-8}$ લોખંડ $10.0 \times 10^{-8}$ ક્રોમિયમ $12.9 \times 10^{-8}$
| પદાર્થ | વિદ્યુત અવરોધકતા $(\Omega \,m)$ |
|---|---|
| ચાંદી | $1.6 \times 10^{-8}$ |
| તાંબુ | $1.62 \times 10^{-8}$ |
| એલ્યુમિનિયમ | $2.63 \times 10^{-8}$ |
| ટંગસ્ટન | $5.20 \times 10^{-8}$ |
| નિકલ | $6.84 \times 10^{-8}$ |
| લોખંડ | $10.0 \times 10^{-8}$ |
| ક્રોમિયમ | $12.9 \times 10^{-8}$ |
Easy
View Solutionજ્યારે $12\, V$ ની બેટરીને અજ્ઞાત અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે પરિપથમાં $2.5\, mA$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. અવરોધનું મૂલ્ય શોધો.
Medium
View Solutionએક તાંબાના તારનો વ્યાસ $0.5\, mm$ અને અવરોધકતા $1.6 \times 10^{-8}\, \Omega \, m$ છે. $10\, \Omega$ અવરોધ મેળવવા માટે આ તારની લંબાઈ કેટલી હશે? જો વ્યાસ બમણો કરવામાં આવે તો અવરોધમાં કેટલો ફેરફાર થશે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo