સમજાવો: કાર્નો ચક્ર અને કાર્નો એન્જિન.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કાર્નો એન્જિન એ નિકોલસ લિયોનાર્ડ સાદી કાર્નો દ્વારા પ્રસ્તાવિત એક સૈદ્ધાંતિક થર્મોડાયનેમિક ચક્ર છે. તે $T_H$ (ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન) અને $T_L$ (ઠારણ વ્યવસ્થા) તાપમાન ધરાવતા બે ઉષ્મા ભંડારો વચ્ચે કાર્ય કરે છે.
$1$. કાર્નો એન્જિનના ઘટકો:
- અવાહક દીવાલ અને સુવાહક તળિયું ધરાવતો નળાકાર.
- ઘર્ષણરહિત,અવાહક પિસ્ટન.
- કાર્યકારી પદાર્થ (આદર્શ વાયુ).
- ઊંચા તાપમાન $T_H$ વાળું ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન.
- નીચા તાપમાન $T_L$ વાળી ઠારણ વ્યવસ્થા.
- એક અવાહક સ્ટેન્ડ.
$2$. કાર્નો ચક્રના તબક્કા:
- તબક્કો $I$: સમતાપી વિસ્તરણ: વાયુને ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન પર મૂકવામાં આવે છે. તે $T_H$ તાપમાને સમતાપી રીતે વિસ્તરણ પામે છે અને ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાનમાંથી $Q_H$ જેટલી ઉષ્માનું શોષણ કરે છે.
- તબક્કો $II$: એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) વિસ્તરણ: નળાકારને અવાહક સ્ટેન્ડ પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું તાપમાન $T_L$ ન થાય ત્યાં સુધી તે એડિબેટિક રીતે વિસ્તરણ પામે છે.
- તબક્કો $III$: સમતાપી સંકોચન: નળાકારને ઠારણ વ્યવસ્થા પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું $T_L$ તાપમાને સમતાપી સંકોચન થાય છે અને તે ઠારણ વ્યવસ્થાને $Q_L$ જેટલી ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.
- તબક્કો $IV$: એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) સંકોચન: નળાકારને ફરીથી અવાહક સ્ટેન્ડ પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું તાપમાન ફરીથી $T_H$ ન થાય ત્યાં સુધી તેનું એડિબેટિક સંકોચન કરવામાં આવે છે,જેથી ચક્ર પૂર્ણ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક કારના એન્જિનનો પાવર $20 kW$ છે. કાર $1$ કલાકની મુસાફરી કરે છે. જો એન્જિનની થર્મલ કાર્યક્ષમતા $40 \%$ હોય અને આસપાસનું તાપમાન $300 K$ હોય, તો બળતણના દહન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ઉર્જા કેટલી હશે ($kJ$ માં)?

એક આદર્શ ગેસ હીટ એન્જિન $227^{\circ}C$ અને $127^{\circ}C$ વચ્ચે કાર્નોટ ચક્રમાં કાર્ય કરે છે. તે ઊંચા તાપમાને $6 \times 10^4 \, J$ ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. કાર્યમાં રૂપાંતરિત થતી ઉષ્માનું પ્રમાણ કેટલું છે?

Difficult
View Solution

એક કાર્નોટ એન્જિનને પહેલા $200^{\circ}C$ અને $0^{\circ}C$ ની વચ્ચે અને ત્યારબાદ $0^{\circ}C$ અને $-200^{\circ}C$ ની વચ્ચે કાર્યરત કરવામાં આવે છે. બંને કિસ્સાઓમાં એન્જિનની કાર્યક્ષમતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

$T_1 = 500\, K$ અને $T_2 = 300\, K$ વચ્ચે કાર્યરત કાર્નોટ ચક્ર ધ્યાનમાં લો જે પ્રતિ ચક્ર $1\, kJ$ યાંત્રિક કાર્ય ઉત્પન્ન કરે છે. રિઝર્વોયર દ્વારા એન્જિનને આપવામાં આવતી ઉષ્મા શોધો.

$50\,\%$ કાર્યક્ષમતા ધરાવતું કાર્નો એન્જિન $600\,K$ તાપમાને રહેલા સ્ત્રોતમાંથી ઉષ્મા મેળવે છે. સિંકનું તાપમાન અચળ રાખીને કાર્યક્ષમતા $70\,\%$ સુધી વધારવા માટે,સ્ત્રોતનું નવું તાપમાન $.........\,K$ થશે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo