સમજાવો: ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર.

(N/A) આઈન્સ્ટાઈન $(1905)$ એ પ્લાન્કના વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણના ક્વોન્ટમ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર સમજાવી હતી.
ધાતુની સપાટી પર પ્રકાશના કિરણોનો મારો ચલાવવો એટલે ફોટોન નામના કણોનો મારો ચલાવવો. જ્યારે પૂરતી ઉર્જા ધરાવતો ફોટોન ધાતુના પરમાણુમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન સાથે અથડાય છે,ત્યારે તે તેની ઉર્જા તરત જ ઇલેક્ટ્રોનને સ્થાનાંતરિત કરે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન કોઈપણ સમયના વિલંબ વિના બહાર ફેંકાય છે.
બહાર ફેંકાયેલા ઇલેક્ટ્રોનની ગતિજ ઉર્જા આપાત વિકિરણની આવૃત્તિના પ્રમાણમાં હોય છે અને તે પ્રકાશની તીવ્રતા પર આધાર રાખતી નથી.
આપાત ફોટોનની ઉર્જા $= h\nu$
ઇલેક્ટ્રોનને બહાર કાઢવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જાને વર્ક ફંક્શન $(W = h\nu_{0})$ કહેવાય છે.
ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત મુજબ,બહાર ફેંકાયેલા ફોટોઇલેક્ટ્રોનની ગતિજ ઉર્જા નીચે મુજબ છે:
$h\nu = W + \frac{1}{2} m_{e} V^{2}$
$W = h\nu_{0}$ મૂકતા:
$h\nu = h\nu_{0} + \frac{1}{2} m_{e} V^{2}$
$\frac{1}{2} m_{e} V^{2} = h(\nu - \nu_{0})$
જ્યાં $m_{e}$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે,$V$ એ બહાર ફેંકાયેલા ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ છે,અને $\nu > \nu_{0}$. પ્રકાશનો વધુ તીવ્ર કિરણપુંજ વધુ સંખ્યામાં ફોટોન ધરાવે છે,પરિણામે બહાર ફેંકાયેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પણ વધારે હોય છે.