Difficult
સંતુલન અચળાંકના મૂલ્ય પરથી સંતુલન સાંદ્રતાની ગણતરી સમજાવો.
(N/A) જ્યારે પ્રારંભિક સાંદ્રતા જાણીતી હોય અને સંતુલન અચળાંક $(K_c)$ આપેલ હોય ત્યારે સંતુલન સાંદ્રતાની ગણતરી કરવા માટે નીચેના પગલાં અનુસરો:
પગલું-$1$: પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
પગલું-$2$: સંતુલિત સમીકરણની નીચે દરેક પદાર્થ માટે $ICE$ (પ્રારંભિક,ફેરફાર,સંતુલન) કોષ્ટક બનાવો.
$(i)$ પ્રારંભિક સાંદ્રતા લખો.
$(ii)$ પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) ના આધારે સાંદ્રતામાં થતા ફેરફારને $x$ ($mol/L$ માં) તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરો.
$(iii)$ સંતુલન સાંદ્રતાને પ્રારંભિક સાંદ્રતા અને ફેરફારના સરવાળા તરીકે દર્શાવો.
પગલું-$3$: આ સંતુલન સાંદ્રતાઓને સંતુલન અચળાંકના સમીકરણ $(K_c)$ માં મૂકો અને $x$ માટે ઉકેલો. જો દ્વિઘાત સમીકરણ મળે,તો તે ઉકેલ પસંદ કરો જે ભૌતિક રીતે અર્થપૂર્ણ હોય (એટલે કે,સાંદ્રતા ધન હોવી જોઈએ).
પગલું-$4$: $x$ ના ગણતરી કરેલ મૂલ્યનો ઉપયોગ કરીને તમામ પ્રક્રિયકો અને નીપજોની વાસ્તવિક સંતુલન સાંદ્રતા નક્કી કરો.
પગલું-$5$: ગણતરી કરેલ સંતુલન સાંદ્રતાઓને $K_c$ સમીકરણમાં પાછી મૂકીને પરિણામોની ચકાસણી કરો કે તે આપેલ અચળાંક આપે છે કે નહીં.
પગલું-$1$: પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
પગલું-$2$: સંતુલિત સમીકરણની નીચે દરેક પદાર્થ માટે $ICE$ (પ્રારંભિક,ફેરફાર,સંતુલન) કોષ્ટક બનાવો.
$(i)$ પ્રારંભિક સાંદ્રતા લખો.
$(ii)$ પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) ના આધારે સાંદ્રતામાં થતા ફેરફારને $x$ ($mol/L$ માં) તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરો.
$(iii)$ સંતુલન સાંદ્રતાને પ્રારંભિક સાંદ્રતા અને ફેરફારના સરવાળા તરીકે દર્શાવો.
પગલું-$3$: આ સંતુલન સાંદ્રતાઓને સંતુલન અચળાંકના સમીકરણ $(K_c)$ માં મૂકો અને $x$ માટે ઉકેલો. જો દ્વિઘાત સમીકરણ મળે,તો તે ઉકેલ પસંદ કરો જે ભૌતિક રીતે અર્થપૂર્ણ હોય (એટલે કે,સાંદ્રતા ધન હોવી જોઈએ).
પગલું-$4$: $x$ ના ગણતરી કરેલ મૂલ્યનો ઉપયોગ કરીને તમામ પ્રક્રિયકો અને નીપજોની વાસ્તવિક સંતુલન સાંદ્રતા નક્કી કરો.
પગલું-$5$: ગણતરી કરેલ સંતુલન સાંદ્રતાઓને $K_c$ સમીકરણમાં પાછી મૂકીને પરિણામોની ચકાસણી કરો કે તે આપેલ અચળાંક આપે છે કે નહીં.
Explore More
Similar Questions
જો પ્રક્રિયા ${N_2}_{(g)} + {O_2}_{(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક $K$ હોય,તો પ્રક્રિયા $\frac{1}{2}{N_2}_{(g)} + \frac{1}{2}{O_2}_{(g)} \rightleftharpoons NO_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક શું થશે?
Medium
View Solutionજો $K_1$ અને $K_2$ એ બે પ્રક્રિયાઓ માટેના અનુક્રમે સંતુલન અચળાંકો હોય:
$XeF_{6(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + 2HF_{(g)}$
$XeO_{4(g)} + XeF_{6(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + XeO_3F_{2(g)}$
તો પ્રક્રિયા $XeO_{4(g)} + 2HF_{(g)} \rightleftharpoons XeO_3F_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક શું થશે?
$XeF_{6(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + 2HF_{(g)}$
$XeO_{4(g)} + XeF_{6(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + XeO_3F_{2(g)}$
તો પ્રક્રિયા $XeO_{4(g)} + 2HF_{(g)} \rightleftharpoons XeO_3F_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક શું થશે?
MediumAIIMS 2013
View Solutionઅચળ તાપમાને,વિઘટન પ્રક્રિયા $N_2O_4 \rightleftharpoons 2NO_2$ માટે સંતુલન અચળાંક $(K_p)$ $K_p = \frac{4x^2P}{1 - x^2}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $P = \text{દબાણ}$,$x = \text{વિઘટનનું પ્રમાણ}$. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
DifficultIIT 2001
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયાઓ માટે સંતુલન અચળાંક (સંતુલનનો નિયમ) લખો:
$(i)$ $4NH_{3(g)} + 5O_{2(g)} \rightleftharpoons 4NO_{(g)} + 6H_{2}O_{(g)}$
$(ii)$ $H_{2(g)} + I_{2(g)} \rightleftharpoons 2HI_{(g)}$
$(iii)$ $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$
$(i)$ $4NH_{3(g)} + 5O_{2(g)} \rightleftharpoons 4NO_{(g)} + 6H_{2}O_{(g)}$
$(ii)$ $H_{2(g)} + I_{2(g)} \rightleftharpoons 2HI_{(g)}$
$(iii)$ $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$
Medium
View Solution$25^{\circ} C$ તાપમાને $3 O_{2(g)} \longleftrightarrow 2 O_{3(g)}$ પ્રક્રિયા માટે $K_{c}$ નું મૂલ્ય $2.0 \times 10^{-50}$ છે. જો $25^{\circ} C$ તાપમાને હવામાં $O_{2}$ ની સંતુલન સાંદ્રતા $1.6 \times 10^{-2} \, M$ હોય,તો $O_{3}$ ની સાંદ્રતા કેટલી હશે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo