ભ્રમણ કરતા સદિશો (rotating vectors) દ્વારા $AC$ પ્રવાહ અને વોલ્ટેજનું નિરૂપણ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અવરોધમાંથી પસાર થતો $AC$ પ્રવાહ વોલ્ટેજ સાથે સમાન કળામાં હોય છે. પરંતુ ઇન્ડક્ટર,કેપેસિટર અથવા આ પરિપથ ઘટકોના સંયોજનના કિસ્સામાં આવું હોતું નથી.
$AC$ પરિપથમાં વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા સંબંધ દર્શાવવા માટે,ફેઝર (phasors) ની વિભાવનાનો ઉપયોગ કરીને $AC$ પરિપથનું વિશ્લેષણ કરવું સરળ છે.
ફેઝર એ એક સદિશ છે જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કોણીય ઝડપ $\omega$ સાથે ઉગમબિંદુની આસપાસ ફરે છે.
ફેઝર $V$ અને $I$ ના ઉર્ધ્વ ઘટકો $V_{m} \sin \omega t$ અને $I_{m} \sin \omega t$ છે,જ્યાં $V_{m}$ અને $I_{m}$ એ દોલિત રાશિઓના મહત્તમ મૂલ્યો દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(a)$ માં $AC$ સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ અવરોધ માટે સમય $t_{1}$ પર વોલ્ટેજ અને પ્રવાહના ફેઝર અને તેમનો સંબંધ દર્શાવેલ છે.
ઉર્ધ્વ અક્ષ પર $V$ અને $I$ ફેઝરના પ્રક્ષેપો $V_{m} \sin \omega t_{1}$ અને $I_{m} \sin \omega t_{1}$ છે,જે તે ક્ષણે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(b)$ માં આવૃત્તિ $\omega$ સાથેના ભ્રમણ કરતા સદિશો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા તરંગો દર્શાવેલ છે.
અવરોધના કિસ્સામાં ફેઝર $V$ અને $I$ સમાન દિશામાં હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા તફાવત શૂન્ય છે.

Explore More

Similar Questions

કેપેસિટન્સ અને $E_{g}=E_{g0} \sin \omega t$ જેટલું ઓલ્ટરનેટિંગ emf ધરાવતા જનરેટરથી બનેલા સર્કિટમાં,$V_{C}$ અને $I_{C}$ એ વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ છે. આવી સર્કિટ માટે સાચો ફેઝર ડાયાગ્રામ કયો છે?

$10 \,Hz$ ની આવૃત્તિ અને $12 \,V$ ના $r.m.s.$ વોલ્ટેજ ધરાવતો સાઇનસૉઇડલ સપ્લાય $2.1 \,\mu F$ ના કેપેસિટર સાથે જોડાયેલ છે. પ્રવાહનું $r.m.s.$ મૂલ્ય $mA$ માં કેટલું હશે?

$50 \ Hz$ પર કેપેસિટરનું રિએક્ટન્સ $5 \ \Omega$ છે. જો આવૃત્તિ વધારીને $100 \ Hz$ કરવામાં આવે,તો નવું રિએક્ટન્સ કેટલું થશે ($\Omega$ માં)?

$70 mH$ નો ઇન્ડક્ટર $220 V, 50 Hz$ ના $AC$ સપ્લાય સાથે જોડાયેલ છે. પરિપથમાં પ્રવાહનું $rms$ મૂલ્ય કેટલું હશે?

ઇન્ડક્ટન્સમાંથી પસાર થતા પ્રવાહ અને $EMF$ વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo