સ્થાયી સંતુલન,અસ્થાયી સંતુલન અને જ્યારે સ્થિતિ ઊર્જા શૂન્ય હોય ત્યારે ડાયપોલની સ્થિતિ (ઓરિએન્ટેશન) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ માં મૂકાયેલ ડાયપોલની સ્થિતિ ઊર્જા $U$ નું સૂત્ર $U = -\vec{p} \cdot \vec{E} = -pE \cos \theta$ છે,જ્યાં $\theta$ એ ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ અને વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
$(i)$ સ્થાયી સંતુલન: જ્યારે $\vec{p}$ એ $\vec{E}$ ને સમાંતર હોય,ત્યારે $\theta = 0^{\circ}$.
$U = -pE \cos(0^{\circ}) = -pE$. આ લઘુત્તમ સ્થિતિ ઊર્જાની સ્થિતિ છે,જે સ્થાયી સંતુલન દર્શાવે છે.
(ii) અસ્થાયી સંતુલન: જ્યારે $\vec{p}$ એ $\vec{E}$ ને પ્રતિ-સમાંતર હોય,ત્યારે $\theta = 180^{\circ}$.
$U = -pE \cos(180^{\circ}) = pE$. આ મહત્તમ સ્થિતિ ઊર્જાની સ્થિતિ છે,જે અસ્થાયી સંતુલન દર્શાવે છે.
(iii) શૂન્ય સ્થિતિ ઊર્જા: જ્યારે $\vec{p}$ એ $\vec{E}$ ને લંબ હોય,ત્યારે $\theta = 90^{\circ}$.
$U = -pE \cos(90^{\circ}) = 0$. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે ડાયપોલની સ્થિતિ ઊર્જા શૂન્ય છે.

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુત ડાયપોલને $x$-અક્ષ પર તેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર રહે તેમ મૂકવામાં આવેલ છે. રેખા $OP$ એ $x$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. જો બિંદુ $P$ આગળ વિદ્યુતક્ષેત્ર $y$-અક્ષની દિશામાં હોય,તો $\theta$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

ડાયપોલની અક્ષ પરના કોઈ બિંદુએ ડાયપોલને કારણે ઉદ્ભવતા વિદ્યુતક્ષેત્રનું સમીકરણ મેળવો.

Difficult
View Solution

બે ટૂંકા વિદ્યુત ડાયપોલ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મૂકવામાં આવ્યા છે. આ ડાયપોલ વચ્ચેની વિદ્યુત આંતરક્રિયાની ઉર્જા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

ત્રણ બિંદુવત વિદ્યુતભારો $+q$,$-2q$ અને $+q$ ને અનુક્રમે $(x = 0, y = a, z = 0)$,$(x = 0, y = 0, z = 0)$ અને $(x = a, y = 0, z = 0)$ બિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. આ વિદ્યુતભાર તંત્રની ડાયપોલ મોમેન્ટનું મૂલ્ય અને દિશા જણાવો.

બે ટૂંકા વિદ્યુત ડાયપોલ $A$ અને $B$ જેના ડાયપોલ મોમેન્ટ અનુક્રમે $p_1$ અને $p_2$ છે, તેમને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એકબીજાને લંબ અક્ષો પર રાખવામાં આવ્યા છે. બિંદુ $x$ પર પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર, બિંદુ $O$ અને $x$ ને જોડતી રેખા સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. ડાયપોલ મોમેન્ટનો ગુણોત્તર $p_2/p_1$ . . . . . . છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo