યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે સમજાવો કે શું ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે કે નહીં.
(N/A) આ વિધાન કે ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે,તે સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. સામાન્ય રીતે ઘર્ષણ બે સપાટીઓ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિનો વિરોધ કરે છે,પરંતુ કેટલીકવાર તે ગતિની દિશામાં પણ કાર્ય કરી શકે છે.
ઉદાહરણ: ચાલતી વ્યક્તિનું ઉદાહરણ લો. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે તે તેના પગ વડે જમીનને પાછળની તરફ ધકેલે છે. ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,જમીન પગ પર આગળની દિશામાં સમાન અને વિરુદ્ધ બળ લગાડે છે. આ આગળની દિશામાં લાગતું બળ એ પગ પર લાગતું સ્થિત ઘર્ષણ બળ છે,જે વ્યક્તિને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. આ કિસ્સામાં,ઘર્ષણ બળ ગતિની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
ઉદાહરણ: ચાલતી વ્યક્તિનું ઉદાહરણ લો. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે તે તેના પગ વડે જમીનને પાછળની તરફ ધકેલે છે. ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,જમીન પગ પર આગળની દિશામાં સમાન અને વિરુદ્ધ બળ લગાડે છે. આ આગળની દિશામાં લાગતું બળ એ પગ પર લાગતું સ્થિત ઘર્ષણ બળ છે,જે વ્યક્તિને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. આ કિસ્સામાં,ઘર્ષણ બળ ગતિની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેનાની સમજૂતી આપો:
$(i)$ હોડીને પાણીમાં ઉતારતી વખતે હોડીવાળો લાંબા વાંસ વડે નદીના કિનારાને પાછળની તરફ કેમ ધકેલે છે?
$(ii)$ જ્યારે મુસાફરો હોડીમાંથી ઉતરે છે ત્યારે હોડી કિનારાથી દૂર કેમ જાય છે? હોડીવાળો આ મુશ્કેલીને કેવી રીતે દૂર કરે છે?
$(iii)$ બંદૂકમાંથી ગોળી છોડતી વખતે તે પાછળની તરફ કેમ ધકેલાય છે?
$(iv)$ અવકાશમાં રોકેટ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
$(i)$ હોડીને પાણીમાં ઉતારતી વખતે હોડીવાળો લાંબા વાંસ વડે નદીના કિનારાને પાછળની તરફ કેમ ધકેલે છે?
$(ii)$ જ્યારે મુસાફરો હોડીમાંથી ઉતરે છે ત્યારે હોડી કિનારાથી દૂર કેમ જાય છે? હોડીવાળો આ મુશ્કેલીને કેવી રીતે દૂર કરે છે?
$(iii)$ બંદૂકમાંથી ગોળી છોડતી વખતે તે પાછળની તરફ કેમ ધકેલાય છે?
$(iv)$ અવકાશમાં રોકેટ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
Medium
View Solutionનીચેનાની સમજૂતી આપો:
$(i)$ ભીના કપડાંને દોરી પર સૂકવતા પહેલા આપણે તેને કેમ ઝાટકીએ છીએ?
$(ii)$ જ્યારે ગાલીચાને લાકડી વડે ફટકારવામાં આવે છે ત્યારે ધૂળ કેમ ઉડે છે?
$(iii)$ જોરદાર પવનમાં ફળો ડાળીઓ પરથી કેમ નીચે પડે છે?
$(iv)$ જ્યારે ટુ-વ્હીલરનો ડ્રાઈવર અચાનક બ્રેક મારે ત્યારે પાછળ બેઠેલી વ્યક્તિ આગળની તરફ કેમ નમી જાય છે?
$(i)$ ભીના કપડાંને દોરી પર સૂકવતા પહેલા આપણે તેને કેમ ઝાટકીએ છીએ?
$(ii)$ જ્યારે ગાલીચાને લાકડી વડે ફટકારવામાં આવે છે ત્યારે ધૂળ કેમ ઉડે છે?
$(iii)$ જોરદાર પવનમાં ફળો ડાળીઓ પરથી કેમ નીચે પડે છે?
$(iv)$ જ્યારે ટુ-વ્હીલરનો ડ્રાઈવર અચાનક બ્રેક મારે ત્યારે પાછળ બેઠેલી વ્યક્તિ આગળની તરફ કેમ નમી જાય છે?
Medium
View Solutionકોઈ પદાર્થનું જડત્વ તે પદાર્થને શું કરવા પ્રેરે છે?
Easy
View Solutionનીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ગતિનો પ્રથમ નિયમ ગેલેલિયોના જડત્વના નિયમ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
ગતિનો પ્રથમ નિયમ ગેલેલિયોના જડત્વના નિયમ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
Easy
View Solution$(a)$ $(i)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ જણાવો.
$(ii)$ $50 \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $4 \ m/s$ ના વેગથી $8 \ m/s$ ના વેગ સુધી $8 \ s$ માં નિયમિત રીતે પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે. પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય શોધો.
$(b)$ ન્યૂટનનો ગતિનો પ્રથમ નિયમ જણાવો.
$(ii)$ $50 \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $4 \ m/s$ ના વેગથી $8 \ m/s$ ના વેગ સુધી $8 \ s$ માં નિયમિત રીતે પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે. પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય શોધો.
$(b)$ ન્યૂટનનો ગતિનો પ્રથમ નિયમ જણાવો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo