અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અચળ બળ: જ્યારે પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા તેની ગતિ દરમિયાન અચળ રહે,ત્યારે આવા બળને અચળ બળ કહેવામાં આવે છે.
કાર્ય: અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય એ બળ સદિશ $\vec{F}$ અને સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{d}$ નો અદિશ ગુણાકાર (dot product) છે.
$\therefore W = \vec{F} \cdot \vec{d} = F d \cos \theta$
જ્યાં $F$ એ બળનું મૂલ્ય છે,$d$ એ સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય છે,અને $\theta$ એ બળ સદિશ અને સ્થાનાંતર સદિશ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
જો સ્થાનાંતર એ લાગુ પાડેલા બળની દિશામાં ન હોય,તો કાર્યની ગણતરી બે રીતે કરી શકાય છે:
$(1)$ કાર્ય $=$ (બળ) $\times$ (બળની દિશામાં સ્થાનાંતરનો ઘટક) $= F(d \cos \theta)$
$(2)$ કાર્ય $=$ (સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક) $\times$ (સ્થાનાંતર) $= (F \cos \theta)d$
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જ્યારે બળ $\vec{F}$ એ સ્થાનાંતર $\vec{d}$ સાથે $\theta$ ખૂણે લાગે છે:
$(i)$ સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક $F \cos \theta$ છે,જે કાર્ય કરવા માટે જવાબદાર છે.
$(ii)$ લંબ ઘટક $F \sin \theta$ કોઈ કાર્ય કરતું નથી કારણ કે તે સ્થાનાંતરને લંબ છે.

Explore More

Similar Questions

તમે રૂમના ભોંયતળિયેથી એક ભારે પુસ્તક ઉપાડો છો અને તેને $2 \, m$ ની ઊંચાઈ ધરાવતા બુકશેલ્ફમાં મૂકો છો. આ પ્રક્રિયામાં તમે $5 \, s$ નો સમય લો છો. તમારા દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય શેના પર આધાર રાખશે?

જો બળ $\overrightarrow F = 4\hat i + 5\hat j$ અને સ્થાનાંતર $\overrightarrow s = 3\hat i + 6\hat k$ હોય, તો થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($\text{ J}$ માં)?

અચળ બળની અસર હેઠળ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ કરીને $s$ અંતર કાપતા $m$ દળ ધરાવતા પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત થતી ગતિઊર્જા કોના સમપ્રમાણમાં હોય છે?

$Y$-દિશામાં ગતિ કરવા માટે મર્યાદિત એક પદાર્થ પર $\vec{F} = (-2\hat{i} + 15\hat{j} + 6\hat{k})\,N$ જેટલું બળ લાગે છે. આ બળ દ્વારા પદાર્થને $Y$-અક્ષ પર $10\,m$ અંતર સુધી ખસેડવા માટે કરવામાં આવેલું કાર્ય કેટલું હશે?

$5 \ N$ બળની અસર હેઠળ એક પદાર્થ સુરેખરેખા પર $10 \ m$ જેટલું અંતર કાપે છે. જો આ પ્રક્રિયામાં થતું કાર્ય $25 \ J$ હોય,તો બળ અને સ્થાનાંતર વચ્ચેનો ખૂણો કેટલા $^\circ$ હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo