એક કણ કે જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ (ઘટકો $x, y, z$ સાથે) અને વેગમાન $\vec{p}$ (ઘટકો $p_x, p_y, p_z$ સાથે) છે,તેના કોણીય વેગમાન $\vec{l}$ ના $x, y, z$ અક્ષો પરના ઘટકો શોધો. સાબિત કરો કે જો કણ માત્ર $x-y$ સમતલમાં ગતિ કરતો હોય,તો કોણીય વેગમાન માત્ર $z$-ઘટક ધરાવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) કોણીય વેગમાન $\vec{l}$ એ સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ અને રેખીય વેગમાન સદિશ $\vec{p}$ નો સદિશ ગુણાકાર છે:
$\vec{l} = \vec{r} \times \vec{p} = (x \hat{i} + y \hat{j} + z \hat{k}) \times (p_x \hat{i} + p_y \hat{j} + p_z \hat{k})$
નિશ્ચાયક સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{l} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ x & y & z \\ p_x & p_y & p_z \end{vmatrix} = \hat{i}(y p_z - z p_y) - \hat{j}(x p_z - z p_x) + \hat{k}(x p_y - y p_x)$
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$l_x = y p_z - z p_y$
$l_y = z p_x - x p_z$
$l_z = x p_y - y p_x$
જો કણ માત્ર $x-y$ સમતલમાં ગતિ કરતો હોય,તો $z = 0$ અને $p_z = 0$ થાય. આ કિંમતો સમીકરણોમાં મૂકતા:
$l_x = y(0) - (0)p_y = 0$
$l_y = (0)p_x - x(0) = 0$
$l_z = x p_y - y p_x$
આમ,$l_x = 0$ અને $l_y = 0$ હોવાથી,કોણીય વેગમાન માત્ર $z$-ઘટક ધરાવે છે.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે $M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યાની તકતી સમક્ષિતિજ સમતલ પર ગબડે છે. ઊગમબિંદુ $O$ પર તકતીના કોણીય વેગમાનનું મૂલ્ય કેટલું થશે?

$0.4\, kg\, m^2$ જેટલી જડત્વની ચાકમાત્રા ધરાવતા ફ્લાયવ્હીલનું કોણીય વેગમાન $2\, s$ ના સમયગાળામાં $30\, kg\, m^2/s$ થી ઘટીને $20\, kg\, m^2/s$ થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ફ્લાયવ્હીલ પર લાગતું સરેરાશ ટોર્ક ......... $N\, m$ છે.

$10 \ kg$ દળ અને $0.4 \ m$ વ્યાસ ધરાવતી રિંગ તેની અક્ષની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે. જો તે $2100$ પરિભ્રમણ પ્રતિ મિનિટ કરે,તો તેનું કોણીય વેગમાન $kg \cdot m^2/s$ માં કેટલું હશે?

$m$ દળનો એક કણ $X-Y$ સમતલમાં અચળ વેગ $\vec{v}$ થી ગતિ કરે છે. ઉગમબિંદુની સાપેક્ષે તેનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે?

$200 \, N-m$ નો અચળ ટોર્ક એક ફ્લાયવ્હીલને, જે સ્થિર છે, તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષની આસપાસ ફેરવે છે। જો તેની જડત્વની ચાકમાત્રા $50 \, kg-m^{2}$ હોય, તો $4 \, s$ માં તેના કોણીય વેગમાનમાં કેટલો ફેરફાર થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo