ન્યુક્લિયસમાંથી $\beta^{+}$ (પોઝિટ્રોન) ઉત્સર્જન માટે,ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર (આંતરિક કક્ષામાંથી,જેમ કે $K$-શેલમાંથી ઇલેક્ટ્રોન ન્યુક્લિયસ દ્વારા પકડાય છે અને ન્યુટ્રિનો ઉત્સર્જિત થાય છે) નામની બીજી સ્પર્ધાત્મક પ્રક્રિયા છે.
$_{z}^{A} X + e^{-} \rightarrow _{z-1}^{A} Y + \nu$
દર્શાવો કે જો $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન ઊર્જાની દ્રષ્ટિએ શક્ય હોય,તો ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર અનિવાર્યપણે શક્ય છે,પરંતુ તેનાથી ઉલટું નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જા $Q_{1}$ છે. ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા છે:
$_{z}^{A} X + e^{-} \rightarrow _{z-1}^{A} Y + \nu + Q_{1}$
ન્યુક્લિયર દળનો ઉપયોગ કરતા,$Q_{1} = [m_{N}(_{z}^{A} X) + m_{e} - m_{N}(_{z-1}^{A} Y)] c^{2}$.
પરમાણ્વીય દળના સંદર્ભમાં $m(_{z}^{A} X) = m_{N}(_{z}^{A} X) + Zm_{e}$ અને $m(_{z-1}^{A} Y) = m_{N}(_{z-1}^{A} Y) + (Z-1)m_{e}$,આપણને મળે છે:
$Q_{1} = [m(_{z}^{A} X) - Zm_{e} + m_{e} - (m(_{z-1}^{A} Y) - (Z-1)m_{e})] c^{2} = [m(_{z}^{A} X) - m(_{z-1}^{A} Y)] c^{2}$.
ધારો કે $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જા $Q_{2}$ છે. પ્રક્રિયા છે:
$_{z}^{A} X \rightarrow _{z-1}^{A} Y + e^{+} + \nu + Q_{2}$
$Q_{2} = [m_{N}(_{z}^{A} X) - m_{N}(_{z-1}^{A} Y) - m_{e}] c^{2}$.
પરમાણ્વીય દળ મૂકતા:
$Q_{2} = [m(_{z}^{A} X) - Zm_{e} - (m(_{z-1}^{A} Y) - (Z-1)m_{e}) - m_{e}] c^{2} = [m(_{z}^{A} X) - m(_{z-1}^{A} Y) - 2m_{e}] c^{2}$.
બંનેની સરખામણી કરતા:
$Q_{1} = Q_{2} + 2m_{e}c^{2}$.
કારણ કે $2m_{e}c^{2} > 0$,તેથી જો $Q_{2} > 0$ ($\beta^{+}$ ઉત્સર્જન શક્ય),તો $Q_{1} > 0$ (ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર શક્ય). જોકે,જો $Q_{1} > 0$ હોય,તો $Q_{2}$ ઋણ હોઈ શકે છે,જેનો અર્થ છે કે ઇલેક્ટ્રોન કેપ્ચર ત્યારે પણ થઈ શકે છે જ્યારે $\beta^{+}$ ઉત્સર્જન ઊર્જાની દ્રષ્ટિએ શક્ય ન હોય.

Explore More

Similar Questions

$\beta^{-}$-ક્ષય દરમિયાન,

એક રેડિયોએક્ટિવ તત્વ $3$ ક્રમિક વિઘટન પછી તેનો પોતાનો આઈસોટોપ (સમસ્થાનિક) બનાવે છે. ઉત્સર્જિત કણો કયા છે?

દર્દીના શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવતા રેડિયોએક્ટિવ ન્યુક્લિયસ શરીરના અમુક ચોક્કસ સ્થાનો પર એકઠા થાય છે,જે રેડિયોએક્ટિવ ક્ષય પામે છે અને ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશન ઉત્સર્જિત કરે છે. આ રેડિયેશનને ડિટેક્ટર દ્વારા રેકોર્ડ કરી શકાય છે. આ પ્રક્રિયા એક મહત્વપૂર્ણ નિદાન સાધન પૂરું પાડે છે જેને શું કહેવામાં આવે છે?

${}_{88}^{226}Ra$ થી શરૂ કરીને ${}_{82}^{206}Pb$ પર સમાપ્ત થતી રેડિયોએક્ટિવ ક્ષય શ્રેણી દરમિયાન ઉત્સર્જિત $\alpha$ અને $\beta^-$ કણોની સંખ્યા કેટલી છે?

જ્યારે કોઈ કિરણોત્સર્ગી પદાર્થ $\alpha$-કણનું ઉત્સર્જન કરે છે,ત્યારે આવર્ત કોષ્ટકમાં તેનું સ્થાન કેટલા સ્થાન નીચે જાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo