મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સની બે વ્યાખ્યાઓ આપો, તેના એકમો જણાવો અને તે કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે કોઈલ-$1$ માંથી $I_{1}$ પ્રવાહ વહે ત્યારે કોઈલ-$2$ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_{2} = M_{21} I_{1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જો $I_{1} = 1 \text{ એકમ}$ લેવામાં આવે, તો $\Phi_{2} = M_{21}$ મળે છે. આમ, "બીજી કોઈલમાંથી પસાર થતા એકમ પ્રવાહ દીઠ એક કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સને તે તંત્રનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ કહેવામાં આવે છે."
કોઈલ-$2$ માં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf $\varepsilon_{2} = -M_{21} \frac{dI_{1}}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે $\frac{dI_{1}}{dt} = 1 \text{ એકમ}$ હોય, ત્યારે $\varepsilon_{2} = M_{21}$ મળે છે. આમ, "બીજી કોઈલમાં પ્રવાહના ફેરફારના એકમ દરને કારણે એક કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતા મ્યુચ્યુઅલ emf ને તે તંત્રનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ કહેવામાં આવે છે."
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનો $SI$ એકમ હેનરી $(H)$ છે, જ્યાં $1 \text{ H} = 1 \text{ Wb A}^{-1} = 1 \text{ V s A}^{-1}$.
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનું મૂલ્ય નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$(1)$ કોઈલનો આકાર અને કદ.
$(2)$ કોઈલમાં આંટાઓની સંખ્યા.
$(3)$ બે કોઈલ વચ્ચેનું અંતર.
$(4)$ કોઈલનું સાપેક્ષ અભિગમ (ઝુકાવનો ખૂણો).
$(5)$ જે કોર મટીરીયલ પર કોઈલ વીંટાળેલી હોય તેની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી.

Explore More

Similar Questions

બે કોએક્સિયલ ગૂંચળા એકબીજાની ખૂબ નજીક છે અને તેમનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ $5 \,mH$ છે. જો એક ગૂંચળામાં $i = 50 \sin(500t) \,A$ જેટલો પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે,તો ગૌણ ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતા પ્રેરિત e.m.f. નું મહત્તમ મૂલ્ય ........... $V$ હશે.

$r_1$ અને $r_2$ $(r_1 > r_2)$ ત્રિજ્યા ધરાવતી ધાતુના તારની બે સમતલીય સમકેન્દ્રિત રીંગ હવામાં મૂકવામાં આવી છે. મોટી ત્રિજ્યા ધરાવતી કોઈલમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ વહે છે. કોઈલ્સ વચ્ચેનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ (અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ) કેટલું હશે? ($\mu_0$ = શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી)

$60 \ cm$ લંબાઈ ધરાવતા સોલેનોઈડમાં $15$ આંટા પ્રતિ $cm$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $4 \times 10^{-3} \ m^2$ છે,જે $40$ આંટા પ્રતિ $cm$ અને $2 \times 10^{-3} \ m^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા સમાન લંબાઈના બીજા કો-એક્સિયલ સોલેનોઈડને સંપૂર્ણપણે ઘેરે છે. આ સિસ્ટમનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ કેટલું હશે ($mH$ માં)?

બે કોઈલ,$X$ અને $Y$,એકબીજાની નજીક રાખવામાં આવી છે. જ્યારે કોઈલ $X$ માંથી બદલાતો પ્રવાહ $I(t)$ વહે છે,ત્યારે કોઈલ $Y$ માં પ્રેરિત emf $(V(t))$ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બદલાય છે. તો સમય સાથે $I(t)$ માં થતો ફેરફાર કયા આલેખ દ્વારા દર્શાવી શકાય?

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક વર્તુળાકાર ગૂંચળું $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બીજા વર્તુળાકાર ગૂંચળા પર મૂકેલું છે. મોટા ગૂંચળામાંથી વહેતો પ્રવાહ બદલાય છે અને તેમના કેન્દ્રો એકબીજા પર સંપાત થાય છે. જો $R \gg r$ હોય અને બંને ગૂંચળા એક જ સમતલમાં હોય, તો તેમની વચ્ચેનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ (mutual inductance) કોના પ્રમાણમાં હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo