અહીં ચેતાતંતુ (axon) માંથી આવેગના વહનનું આકૃતિ દ્વારા નિરૂપણ આપેલ છે (બિંદુ $A$ અને $B$ પર). આકૃતિ જુઓ અને આવેગના વહનના સોપાનોને ક્રમમાં ગોઠવો.
$I.$ $A$ સ્થાન પર પટલની ધ્રુવીયતા ઉલટાય છે અને તે વિધ્રુવીકરણ (depolarized) પામે છે,એટલે કે,બહારની સપાટી ઋણભારિત અને અંદરની સપાટી ધનભારિત બને છે,જેનાથી ચેતા આવેગ ઉત્પન્ન થાય છે.
$II.$ એક ઉત્તેજના ચેતાતંતુના $A$ સ્થાન પર પટલમાં ખલેલ પહોંચાડે છે,જેના પરિણામે $Na^+$ આયનો ચેતાતંતુની અંદર પ્રવેશે છે.
$III.$ બહારની સપાટી પર,પ્રવાહ $B$ સ્થાનથી $A$ સ્થાન તરફ વહે છે જેથી વિદ્યુત પ્રવાહનો પરિપથ પૂર્ણ થાય. આથી,તે સ્થાન પર ધ્રુવીયતા ઉલટાય છે અને $B$ સ્થાન પર ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ (action potential) ઉત્પન્ન થાય છે. $A$ સ્થાન પર ઉત્પન્ન થયેલ આવેગ (ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ) $B$ સ્થાન પર પહોંચે છે. આ ક્રમ ચેતાતંતુની લંબાઈ સાથે પુનરાવર્તિત થાય છે અને પરિણામે આવેગનું વહન થાય છે.
$IV.$ તરત જ આગળ,ચેતાતંતુ (દા.ત.,$B$ સ્થાન) ના પટલની બહારની સપાટી પર ધનભાર અને અંદરની સપાટી પર ઋણભાર હોય છે. પરિણામે,અંદરની સપાટી પર પ્રવાહ $A$ સ્થાનથી $B$ સ્થાન તરફ વહે છે.

  • A
    $I \rightarrow II \rightarrow IV \rightarrow III$
  • B
    $II \rightarrow I \rightarrow III \rightarrow IV$
  • C
    $II \rightarrow I \rightarrow IV \rightarrow III$
  • D
    $I \rightarrow IV \rightarrow III \rightarrow II$

Explore More

Similar Questions

એક્શન પોટેન્શિયલને બીજા કયા નામથી ઓળખવામાં આવે છે?

ચેતાતંતુના પુનઃધ્રુવીકરણ (repolarisation) દરમિયાન નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાઓ થાય છે?
$(I)$. $Na^+$ ચેનલ ખુલે છે
$(II)$. $Na^+$ ચેનલ બંધ થાય છે
$(III)$. $K^+$ ચેનલ બંધ થાય છે
$(IV)$. $K^+$ ચેનલ ખુલે છે

રિફેકટરી (પ્રત્યેવર્ત) સમય દરમિયાન,ચેતાતંતુ:

નીચે ધ્રુવીભૂત અવસ્થામાં રહેલા ચેતાતંતુની આકૃતિ આપેલી છે. કયો વિકલ્પ કોષરસસ્તરની આસપાસ $Na^{+}$ અને $K^{+}$ આયનોનું સાચું વિતરણ દર્શાવે છે તે પસંદ કરો.

આવેગનું વહન શરૂ કરવા માટે,ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ (action potential) નું મૂલ્ય કેટલું ન હોવું જોઈએ?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo