જો પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ ગોલીય અરીસા પર આપાત થાય, તો પરાવર્તન પછી તે મુખ્ય કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે. જો $F$ એ કેન્દ્રલંબાઈ હોય અને $R$ એ અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા હોય, તો:

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$200\,cm$ વક્રતા ત્રિજ્યા ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાની સામે $100\,cm$ ના અંતરે એક વસ્તુ ' $O$ ' મૂકવામાં આવી છે. વસ્તુ $2\,cm/s$ ની ઝડપે અરીસા તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. $10\,s$ પછી અરીસાથી પ્રતિબિંબનું સ્થાન ...... $cm$ પર હશે.

અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા મળતા વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ માટે અરીસાનું સૂત્ર મેળવો.

એક વિદ્યાર્થીએ $1.5 \ m$ લંબાઈની ઓપ્ટિકલ બેન્ચનો ઉપયોગ કરીને $u-v$ પદ્ધતિ દ્વારા અંતર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ નક્કી કરવાનો પ્રયોગ કર્યો. વપરાયેલ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ $24 \ cm$ છે. પ્રતિબિંબના સ્થાનમાં મહત્તમ ત્રુટિ $0.2 \ cm$ હોઈ શકે છે. વિદ્યાર્થી દ્વારા નોંધાયેલ $(u, v)$ મૂલ્યોના $5$ સેટ ($cm$ માં) છે: $(42, 56), (48, 48), (60, 40), (66, 33), (78, 39)$. કયા ડેટા સેટ પ્રયોગમાંથી ન આવી શકે અને ખોટી રીતે નોંધાયેલ છે:
$(A) (42, 56)$
$(B) (48, 48)$
$(C) (66, 33)$
$(D) (78, 39)$

વિધાન : ગોલીય અરીસા માટે $u, v$ અને $f$ ને જોડતું સૂત્ર ફક્ત એવા અરીસાઓ માટે જ માન્ય છે જેમના કદ તેમની વક્રતા ત્રિજ્યાની સરખામણીમાં ખૂબ નાના હોય.
કારણ : પરાવર્તનના નિયમો સપાટ સપાટીઓ માટે જ સખત રીતે માન્ય છે,પરંતુ મોટી ગોલીય સપાટીઓ માટે નહીં.

એક બિંદુવત ઉદગમ $f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાના ધ્રુવથી $x < f$ અંતરે રહેલું છે. $t = 0$ સમયે,બિંદુવત ઉદગમ અરીસાથી દૂર અચળ વેગથી ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ અરીસાના ધ્રુવ અને ઉદગમ વચ્ચેના અંતર $x$ સાથે પ્રતિબિંબ અંતર $|v|$ ના ફેરફારને શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવે છે?