બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં, મહત્તમ તીવ્રતા $I_0$ છે. જો બે વ્યતિકરણ પામતા તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત $\frac{\lambda}{3}$ હોય, તો પડદા પરના તે બિંદુએ તીવ્રતા કેટલી હશે? [$\sin 30^{\circ} = \cos 60^{\circ} = 0.5, \sin 60^{\circ} = \cos 30^{\circ} = \sqrt{3}/2$]

ફ્રેનલના બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,પ્રિઝમનો ખૂણો વધારતા,ફ્રિન્જની પહોળાઈ

$6000 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પાતળી પ્લેટ પર એવી રીતે આપાત થાય છે કે જેથી પ્લેટમાંનો વક્રીભવન ખૂણો $60^\circ$ થાય. પ્લેટની એવી લઘુત્તમ જાડાઈ શોધો કે જેથી પ્લેટ પરાવર્તનથી અપ્રકાશિત (dark) દેખાય.

આ પ્રશ્નમાં એક ફકરો છે અને ત્યારબાદ બે વિધાનો,વિધાન $- 1$ અને વિધાન $- 2$ આપેલા છે. વિધાનો પછી આપેલા ચાર વિકલ્પોમાંથી,વિધાનોનું વર્ણન કરતો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
એક સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટીને સમતલ કાચની પ્લેટ પર મૂકીને હવાનું પાતળું પડ બનાવવામાં આવે છે. એકવર્ણી પ્રકાશ સાથે,આ પડ ઉપરની (બહિર્ગોળ) સપાટી અને નીચેની (કાચની પ્લેટ) સપાટી પરથી પરાવર્તિત પ્રકાશને કારણે વ્યતિકરણ ભાત આપે છે.
વિધાન $- 1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચ પ્લેટની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત તરંગમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન $- 2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અંધારું (dark) હોય છે.

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં સોડિયમ પ્રકાશ $\lambda_1 = 6000\, \mathring{A}$ નો ઉપયોગ કરતા,વ્યતિકરણ ભાત મળે છે જેમાં $20$ શલાકાઓ $2\, cm$ જગ્યા રોકે છે. સોડિયમ પ્રકાશને અન્ય તરંગલંબાઈ $\lambda_2$ ના સ્ત્રોત દ્વારા બદલતા,અન્ય કોઈ ફેરફાર કર્યા વગર,પડદા પર $30$ શલાકાઓ $2.7\, cm$ જગ્યા રોકે છે. $\lambda_2$ નું મૂલ્ય $\mathring{A}$ માં કેટલું હશે?

બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$\lambda_1 = 5000 \ Å$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને પડદા પર સ્થાયી વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. પ્રયોગની ગોઠવણીમાં ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના,પ્રકાશના સ્ત્રોતને $\lambda_2 = 6400 \ Å$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા સ્ત્રોત દ્વારા બદલવામાં આવે છે. તો શલાકાની પહોળાઈ: