એક પ્રયોગમાં,ખૂણાઓ માપવા માટે એવા સાધનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેમાં મુખ્ય સ્કેલના $29$ વિભાગો વર્નિયર સ્કેલના $30$ વિભાગો સાથે બરાબર બંધ બેસે છે. જો મુખ્ય સ્કેલનો સૌથી નાનો વિભાગ અડધો અંશ $(=0.5^{\circ})$ હોય,તો સાધનનું લઘુત્તમ માપ (Least count) કેટલું હશે?

વર્નિયર કેલિપર્સનું લઘુત્તમ માપ (Least count) $\frac{1}{20N} \text{ cm}$ છે. મુખ્ય સ્કેલ પરના એક વિભાગનું મૂલ્ય $1 \text{ mm}$ છે. તો મુખ્ય સ્કેલના કેટલા વિભાગો વર્નિયર સ્કેલના $N$ વિભાગો સાથે બંધ બેસે છે:

માપન માટે વપરાતા વર્નિયર સ્કેલમાં $0.2\, mm$ ની ધન શૂન્ય ત્રુટિ છે. જો માપન લેતી વખતે એવું નોંધવામાં આવ્યું કે વર્નિયર સ્કેલ પરનો '$0$' એ $8.5\, cm$ અને $8.6\, cm$ ની વચ્ચે છે અને વર્નિયર સંપાત $6$ છે,તો માપનનું સાચું મૂલ્ય ............. $cm$ છે। (લઘુત્તમ માપશક્તિ $= 0.01\, cm$)

એક ગોળાકાર બોબનો વ્યાસ વર્નિયર કેલિપર્સનો ઉપયોગ કરીને માપવામાં આવે છે. વર્નિયર કેલિપર્સમાં મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગો,વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો બરાબર છે. એક મુખ્ય સ્કેલ વિભાગ $1\, {mm}$ છે. મુખ્ય સ્કેલનું રીડિંગ $10\, {mm}$ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $8$મો વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના એક વિભાગ સાથે બરાબર બંધ બેસતો જોવા મળ્યો હતો. જો આપેલ વર્નિયર કેલિપર્સમાં $0.04\, {cm}$ ની ધન શૂન્ય ત્રુટિ હોય,તો બોબની ત્રિજ્યા $...... \,\times 10^{-2} \,{cm}$ છે.

આકૃતિઓ સ્ક્રૂ ગેજના રીડિંગ્સ દર્શાવે છે. આકૃતિ $(i)$ જ્યારે સ્ક્રૂ ગેજ બંધ હોય ત્યારે શૂન્ય ત્રુટિ દર્શાવે છે,અને આકૃતિ $(ii)$ જ્યારે સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ બોલ-બેરિંગનો વ્યાસ માપવા માટે કરવામાં આવે છે ત્યારે તેનું રીડિંગ દર્શાવે છે. બોલ-બેરિંગનો વ્યાસ $mm$ માં કેટલો છે? વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $50$ વિભાગો છે.

કાચના સ્લેબનો વક્રીભવનાંક નક્કી કરવા માટે ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ થાય છે. જો મુખ્ય સ્કેલ પર $1 \; cm$ માં $40$ વિભાગો હોય અને $50$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગો $49$ મુખ્ય સ્કેલ વિભાગોની બરાબર હોય,તો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનું લઘુત્તમ માપન (least count) $\dots \times 10^{-6} \; m$ છે.