કોલમ-$I$ માં કાર્બોનિલ સમૂહના રેખાચિત્રો આપેલા છે અને કોલમ-$II$ માં તેનું વર્ણન આપેલું છે,તો કોલમ-$I$ ને કોલમ-$II$ માં આપેલા સાચા વિકલ્પ સાથે જોડો.
| કોલમ-$I$ (રેખાચિત્ર) | કોલમ-$II$ (વર્ણન) |
| :--- | :--- |
| $(A)$ કાર્બોનિલ સમૂહના સંસ્પંદન બંધારણો | $(i)$ કાર્બન-ઓક્સિજનમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનનું વાદળ સમતલની ઉપર અને નીચે છે. |
| $(B)$ કાર્બોનિલ સમૂહની ભૂમિતિ | (ii) કાર્બોનિલ કાર્બન પરની સંકરણમાં ભાગ ન લેતી $2p$ અને ઓક્સિજન પરની એકાકી ઇલેક્ટ્રોનવાળી $2p$ કક્ષકો પરસ્પર સમાંતર અને સમતલને લંબ છે. |
| $(C)$ કાર્બોનિલ સમૂહમાં $\sigma$-બંધ | (iii) કાર્બોનિલ કાર્બનનું $sp^2$ સંકરણ છે અને તે સમતલીય ત્રિકોણીય બંધારણ ધરાવે છે અને બંધકોણ આશરે $120^{\circ}$ છે. |
| $(D)$ કાર્બોનિલ સમૂહમાં $\pi$-બંધ | (iv) કાર્બોનિલ સમૂહના બે સંસ્પંદન બંધારણો સૂચવે છે કે કાર્બન-ઓક્સિજન બંધ ધ્રુવીય છે તથા કાર્બન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી કેન્દ્ર અને ઓક્સિજન પરમાણુ કેન્દ્રાનુરાગી કેન્દ્ર છે. |
| કોલમ-$I$ (રેખાચિત્ર) | કોલમ-$II$ (વર્ણન) |
| :--- | :--- |
| $(A)$ કાર્બોનિલ સમૂહના સંસ્પંદન બંધારણો | $(i)$ કાર્બન-ઓક્સિજનમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનનું વાદળ સમતલની ઉપર અને નીચે છે. |
| $(B)$ કાર્બોનિલ સમૂહની ભૂમિતિ | (ii) કાર્બોનિલ કાર્બન પરની સંકરણમાં ભાગ ન લેતી $2p$ અને ઓક્સિજન પરની એકાકી ઇલેક્ટ્રોનવાળી $2p$ કક્ષકો પરસ્પર સમાંતર અને સમતલને લંબ છે. |
| $(C)$ કાર્બોનિલ સમૂહમાં $\sigma$-બંધ | (iii) કાર્બોનિલ કાર્બનનું $sp^2$ સંકરણ છે અને તે સમતલીય ત્રિકોણીય બંધારણ ધરાવે છે અને બંધકોણ આશરે $120^{\circ}$ છે. |
| $(D)$ કાર્બોનિલ સમૂહમાં $\pi$-બંધ | (iv) કાર્બોનિલ સમૂહના બે સંસ્પંદન બંધારણો સૂચવે છે કે કાર્બન-ઓક્સિજન બંધ ધ્રુવીય છે તથા કાર્બન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી કેન્દ્ર અને ઓક્સિજન પરમાણુ કેન્દ્રાનુરાગી કેન્દ્ર છે. |
(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ કાર્બોનિલ સમૂહના સંસ્પંદન બંધારણો બંધની ધ્રુવીયતા દર્શાવે છે,જ્યાં કાર્બન ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી કેન્દ્ર તરીકે અને ઓક્સિજન કેન્દ્રાનુરાગી કેન્દ્ર તરીકે વર્તે છે. તેથી,$A \rightarrow iv$.
$(B)$ ભૂમિતિ $sp^2$ સંકરણ પામેલ કાર્બન સાથે સમતલીય ત્રિકોણીય બંધારણ અને આશરે $120^{\circ}$ નો બંધકોણ દર્શાવે છે. તેથી,$B \rightarrow iii$.
$(C)$ $\sigma$-બંધમાં કાર્બોનિલ સમૂહના માળખાની રચના કરતી કક્ષકોનો ઓવરલેપ સામેલ છે. તેથી,$C \rightarrow ii$.
$(D)$ $\pi$-બંધમાં સમતલની ઉપર અને નીચે $p$-કક્ષકોનો ઓવરલેપ સામેલ છે. તેથી,$D \rightarrow i$.
આમ,સાચી જોડ $A$ $\rightarrow iv, B$ $\rightarrow iii, C$ $\rightarrow ii, D$ $\rightarrow i$ છે.
$(A)$ કાર્બોનિલ સમૂહના સંસ્પંદન બંધારણો બંધની ધ્રુવીયતા દર્શાવે છે,જ્યાં કાર્બન ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી કેન્દ્ર તરીકે અને ઓક્સિજન કેન્દ્રાનુરાગી કેન્દ્ર તરીકે વર્તે છે. તેથી,$A \rightarrow iv$.
$(B)$ ભૂમિતિ $sp^2$ સંકરણ પામેલ કાર્બન સાથે સમતલીય ત્રિકોણીય બંધારણ અને આશરે $120^{\circ}$ નો બંધકોણ દર્શાવે છે. તેથી,$B \rightarrow iii$.
$(C)$ $\sigma$-બંધમાં કાર્બોનિલ સમૂહના માળખાની રચના કરતી કક્ષકોનો ઓવરલેપ સામેલ છે. તેથી,$C \rightarrow ii$.
$(D)$ $\pi$-બંધમાં સમતલની ઉપર અને નીચે $p$-કક્ષકોનો ઓવરલેપ સામેલ છે. તેથી,$D \rightarrow i$.
આમ,સાચી જોડ $A$ $\rightarrow iv, B$ $\rightarrow iii, C$ $\rightarrow ii, D$ $\rightarrow i$ છે.
Explore More
Similar Questions
વેનિલીન (Vanillin) માં રહેલા ક્રિયાશીલ સમૂહોને ઓળખો.
MediumGUJCET 2025
View Solutionનીચેનામાંથી કીટોન ઓળખો.
નીચેનામાંથી કયું તેમના સામાન્ય નામ મુજબ યોગ્ય રીતે જોડાયેલું છે?
Difficult
View Solutionસિનામાલ્ડિહાઈડ $(I)$,સેલિસિલાલ્ડિહાઈડ $(II)$ અને વેનીલીન $(III)$ ના બંધારણો નીચે મુજબ છે:
એક્રોલીન $(Acrolein)$ માં મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ કયો છે?
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo