યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, બે સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને સ્લિટથી પડદા સુધીનું અંતર $D$ છે. જો $0.1 \text{ mm}$ ની સમાન જાડાઈ ધરાવતી પરંતુ $1.51$ અને $1.55$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બે પારદર્શક સ્લેબને અનુક્રમે $S_1$ અને $S_2$ માંથી આવતા કિરણોના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે $(\lambda = 4000 \text{ Å})$, તો મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા કેટલા શલાકા જેટલી ખસશે?

  • A
    $5$
  • B
    $10$
  • C
    $15$
  • D
    $20$

Explore More

Similar Questions

$\text{YDSE}$ માં,$S_1$ અને $S_2$ સમાન તીવ્રતા $I_0$ ધરાવે છે. કોલમ-$I$ માં સ્ક્રીન પરના મધ્યબિંદુ $O$ થી બિંદુ $P$ નું અંતર $x$ દર્શાવેલ છે અને કોલમ-$II$ માં $P$ આગળની તીવ્રતા દર્શાવેલ છે. કોલમ-$I$ ને કોલમ-$II$ સાથે જોડો. (તરંગલંબાઈ $\lambda$ છે)
કોલમ-$I$ કોલમ-$II$
$(A) x = \frac{D \lambda}{d}$ $(P) I_0$
$(B) x = \frac{D \lambda}{4d}$ $(Q) 2 I_0$
$(C) x = \frac{D \lambda}{3d}$ $(R) 3 I_0$
$(D) x = \frac{D \lambda}{6d}$ $(S) 4 I_0$

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં, બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $0.90 \, mm$ છે અને ઉદગમોથી પડદાનું અંતર $1 \, m$ છે। જો બીજી પ્રકાશિત શલાકાનું મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકાથી અંતર $1 \, mm$ હોય, તો વાપરેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ શોધો।

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $0.1 \, mm$ છે। જો પડદો સ્લિટથી $1.0 \, m$ ના અંતરે રાખવામાં આવે અને પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $5000 \, \mathring{A}$ હોય, તો ફ્રિન્જની પહોળાઈ ........ $cm$ છે.

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ શલાકાઓ મેળવવા માટે $6500 \mathring{A}$ અને $5200 \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશના કિરણપુંજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $2 \text{ mm}$ છે અને સ્લિટ્સથી પડદાનું અંતર $120 \text{ cm}$ છે. મધ્યસ્થ અધિકતમથી તે લઘુત્તમ અંતર કેટલું હશે જ્યાં બંને તરંગલંબાઇને કારણે મળતી પ્રકાશિત શલાકાઓ સંપાત થાય ($\text{ cm}$ માં)?

Difficult
View Solution

વિધાન: યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,બે સ્લિટ્સ એકબીજાથી $d$ અંતરે છે. સ્લિટ્સથી $D$ અંતરે રહેલા પડદા પર વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. પડદા પરના એક બિંદુએ જે સીધું એક સ્લિટની સામે છે,ત્યાં અપ્રકાશિત શલાકા (dark fringe) જોવા મળે છે. તો,તરંગની તરંગલંબાઈ એ બે સ્લિટ્સ વચ્ચેના અંતરના વર્ગના સમપ્રમાણમાં છે.
કારણ: અપ્રકાશિત શલાકા માટે તીવ્રતા શૂન્ય હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo