જ્યારે ઘટ્ટ માધ્યમમાં પ્રસરતું તરંગ પાતળા માધ્યમમાં પ્રવેશે ત્યારે કોલમ-$1$ ને કોલમ-$2$ સાથે જોડો:
કોલમ-$1$ કોલમ-$2$
$(a)$ ઝડપ $(i)$ વધે છે
$(b)$ તેનો કંપવિસ્તાર $(ii)$ ઘટે છે
$(iii)$ અચળ રહે છે

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) જ્યારે તરંગ ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે ત્યારે:
$1$. તરંગની ઝડપ વધે છે કારણ કે પાતળા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક ઓછો હોય છે અને તરંગને ઓછો અવરોધ મળે છે ($v = f \lambda$,અને આવૃત્તિ $f$ અચળ રહેતી હોવાથી,તરંગલંબાઈ $\lambda$ વધતા ઝડપ $v$ વધે છે).
$2$. તરંગનો કંપવિસ્તાર ઘટે છે કારણ કે તરંગની ઉર્જાનો અમુક ભાગ બે માધ્યમોની આંતર સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ છે: $(a-i), (b-ii)$.

Explore More

Similar Questions

$60\,cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતી ઝોન પ્લેટ બહિર્ગોળ લેન્સ તરીકે વર્તે છે. જો આપાત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $6000\,\mathring{A}$ હોય,તો પ્રથમ હાફ-પિરિયડ ઝોનની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?

વિધાન : કોર્પસ્ક્યુલર (કણ) વાદ હવા અને પાણીમાં પ્રકાશના વેગને સમજાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે.
કારણ : કોર્પસ્ક્યુલર વાદ મુજબ,પ્રકાશ પાતળા માધ્યમ કરતા ઘટ્ટ માધ્યમમાં વધુ ઝડપથી મુસાફરી કરવો જોઈએ.

નીચે આપેલ અસરોને તેમના કારણો સાથે યોગ્ય રીતે જોડો:
અસરો કારણો
$(i)$ મેઘધનુષ્યનું નિર્માણ $(a)$ પરાવર્તન
$(ii)$ ભયજનક સિગ્નલોનો લાલ રંગ $(b)$ પ્રકીર્ણન
$(iii)$ તેલના પાતળા સ્તર અને સાબુના પરપોટાના વિવિધ રંગો $(c)$ ક્રોમેટિક એબરેશન
$(iv)$ લેન્સ દ્વારા બનતી રંગીન છબીઓ $(d)$ વિભાજન (વિક્ષેપન)
$(v)$ વાદળોના વિવિધ રંગો $(e)$ વ્યતિકરણ

Difficult
View Solution

દ્રશ્ય પ્રકાશમાં સૌથી ઓછી અને સૌથી વધુ તરંગલંબાઇ ધરાવતા રંગોના નામ જણાવો.

તરંગલંબાઈ $\lambda$ ધરાવતા બે બિંદુવત એકવર્ણી અને સુસંબદ્ધ પ્રકાશના ઉદગમોને એક મોટા પડદાની સામે તૂટક રેખા પર મૂકવામાં આવ્યા છે. ઉદગમો એકબીજા સાથે સમાન કળામાં તરંગોનું ઉત્સર્જન કરે છે. $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે,જ્યારે પડદાથી તેમનું અંતર ઘણું વધારે છે. તો,
$(1) \rightarrow$ જો $d = 7\lambda / 2$ હોય,તો $O$ આગળ ન્યૂનતમ (minima) મળશે.
$(2) \rightarrow$ જો $d = 4.3\lambda$ હોય,તો $y$-અક્ષ પર કુલ $8$ ન્યૂનતમ મળશે.
$(3) \rightarrow$ જો $d = 7\lambda$ હોય,તો $O$ આગળ મહત્તમ (maxima) મળશે.
$(4) \rightarrow$ જો $d = \lambda$ હોય,તો પડદા પર માત્ર એક જ મહત્તમ મળશે.
સાચા વિધાનોનો સમૂહ કયો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo