પ્રોટોન $Z = 2, 8, 20, 28, 50, 82$ અને ન્યુટ્રોન $N = 2, 8, 20, 28, 50, 82, 126$ ની જાદુઈ સંખ્યાઓ (magic numbers) ધરાવતા ન્યુક્લિયસ ખૂબ જ સ્થાયી જોવા મળે છે.
$(i)$ $^{120}Sn$ $(Z = 50)$ અને $^{121}Sb$ $(Z = 51)$ માટે પ્રોટોન સેપરેશન એનર્જી $S_p$ ની ગણતરી કરીને આ ચકાસો. ન્યુક્લાઈડ માટે પ્રોટોન સેપરેશન એનર્જી એ ન્યુક્લિયસમાંથી સૌથી ઓછા બંધાયેલા પ્રોટોનને અલગ કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા છે. તે $S_p = (M_{Z-1, N} + M_H - M_{Z, N})c^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આપેલ છે:
$^{119}In = 118.9058 \ u, ^{120}Sn = 119.902199 \ u, ^{121}Sb = 120.903824 \ u, ^1H = 1.0078252 \ u$
$(ii)$ જાદુઈ સંખ્યાઓનું અસ્તિત્વ શું સૂચવે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ $^{120}Sn$ માટે:
$S_p = [m(^{119}In) + m(^1H) - m(^{120}Sn)]c^2$
$S_p = (118.9058 + 1.0078252 - 119.902199) \times 931.5 \ MeV/u \approx 10.64 \ MeV$
$^{121}Sb$ માટે:
$S_p = [m(^{120}Sn) + m(^1H) - m(^{121}Sb)]c^2$
$S_p = (119.902199 + 1.0078252 - 120.903824) \times 931.5 \ MeV/u \approx 5.77 \ MeV$
નિષ્કર્ષ: $(S_p)_{Sn} > (S_p)_{Sb}$ હોવાથી,$^{120}Sn$ વધુ સ્થાયી છે કારણ કે $Z=50$ એ જાદુઈ સંખ્યા છે.
$(ii)$ જાદુઈ સંખ્યાઓનું અસ્તિત્વ સૂચવે છે કે ન્યુક્લિયસમાં ન્યુક્લિયોન્સ (પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન) પરમાણુમાં ઈલેક્ટ્રોનની જેમ જ 'શેલ સ્ટ્રક્ચર' (કવચ રચના) ધરાવે છે. તે બાઈન્ડિંગ એનર્જી પ્રતિ ન્યુક્લિયોનના આલેખમાં જોવા મળતા શિખરોને પણ સમજાવે છે.

Explore More

Similar Questions

ન્યુક્લિયસમાં પ્રોટોન અને પ્રોટોન વચ્ચે લાગતું બળ ....... છે.

$X(n, \alpha) _3^7Li$ ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં $X$ શું છે?

${ }_{13}^{27} Al$ ના ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા $\qquad$ છે. (આપેલ છે: $R_{0}=1.2 \text{ fm}$)

$bcc$ લેટીસના કિસ્સામાં બે પરમાણુઓ વચ્ચેનું સૌથી નજીકનું અંતર કેટલું હોય છે?

પરમાણુ ત્રિજ્યા માપવા માટે કયો એકમ સાચો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo