પદાર્થની ભ્રમણીય ગતિ માટે રેખીય વેગ અને કોણીય વેગ વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક દ્રઢ પદાર્થ અચળ કોણીય વેગ $\omega$ સાથે એક નિશ્ચિત અક્ષ (ધારો કે $Z$-અક્ષ) ની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે.
ધારો કે દ્રઢ પદાર્થનો એક કણ $P$ ભ્રમણ અક્ષથી $r_{\perp}$ જેટલા લંબ અંતરે છે.
જેમ પદાર્થ ભ્રમણ કરે છે,તેમ કણ $P$ એ $r_{\perp}$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે,જેનું કેન્દ્ર $C$ ભ્રમણ અક્ષ પર આવેલું છે.
નાના સમયગાળા $\Delta t$ માં,કણ વર્તુળના પરિઘ પર $\Delta s$ જેટલી ચાપની લંબાઈ કાપે છે,જે $\Delta \theta$ જેટલા કોણીય સ્થાનાંતરને અનુરૂપ છે.
ચાપની લંબાઈ,ત્રિજ્યા અને ખૂણા વચ્ચેનો સંબંધ $\Delta s = r_{\perp} \Delta \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુને $\Delta t$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{\Delta s}{\Delta t} = r_{\perp} \frac{\Delta \theta}{\Delta t}$ મળે છે.
જ્યારે $\Delta t \to 0$ થાય,ત્યારે ગુણોત્તર $\frac{\Delta s}{\Delta t}$ એ રેખીય ઝડપ $v$ બને છે,અને $\frac{\Delta \theta}{\Delta t}$ એ કોણીય વેગ $\omega$ બને છે.
આમ,સંબંધ $v = r_{\perp} \omega$ છે.
સદિશ સ્વરૂપમાં,આને $\vec{v} = \vec{\omega} \times \vec{r}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $\vec{r}$ એ ભ્રમણ અક્ષ પરના કોઈપણ બિંદુની સાપેક્ષમાં કણનો સ્થાન સદિશ છે.

Explore More

Similar Questions

ચાકગતિ કરતાં દઢ પદાર્થના સ્થિર ભ્રમણાક્ષથી $5 \, cm$ અંતરે આવેલા કણનો કોણીય વેગ $10 \, rad/s$ હોય,તો ભ્રમણાક્ષથી $10 \, cm$ અંતરે આવેલા કણનો રેખીય વેગ કેટલો થાય ($, cm/s$ માં)?

એક સમાન જાડાઈ ધરાવતું પૈડું જેની જડત્વની આઘૂર્ણ $I$ અને ત્રિજ્યા $R$ છે,તે તેના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની આસપાસ મુક્તપણે ફરી શકે છે (આકૃતિ જુઓ). એક દળરહિત દોરી તેના પરિઘ પર વીંટાળેલી છે અને $m_{1}$ અને $m_{2}$ $(m_{1} > m_{2})$ દળના બે બ્લોક દોરીના છેડાઓ સાથે જોડાયેલા છે. તંત્રને સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. જ્યારે $m_{1}$ બ્લોક $h$ જેટલું અંતર નીચે ઉતરે ત્યારે પૈડાની કોણીય ઝડપ કેટલી હશે?

$5\, m$ લાંબો અને $3\, kg$ દળ ધરાવતો એક થાંભલો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક લીસી ઉભી દીવાલ સામે રાખેલ છે. સંતુલન સ્થિતિમાં,જો થાંભલો સમક્ષિતિજ સાથે $37^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતો હોય,તો થાંભલા અને સમક્ષિતિજ સપાટી વચ્ચેનું ઘર્ષણ બળ કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

એક નક્કર ફ્લાયવ્હીલની તેની અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $0.1\,kg\cdot m^2$ છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ દોરી અને દળની ગોઠવણીની મદદથી ફ્લાયવ્હીલની પરિઘ પર $2\,kg\cdot wt$ નું સ્પર્શક બળ લગાડવામાં આવે છે. જો વ્હીલની ત્રિજ્યા $0.1\,m$ હોય,તો નક્કર ફ્લાયવ્હીલનો કોણીય પ્રવેગ ($rad/s^2$ માં) શોધો. ($g = 9.8\,m/s^2$ લો)

Difficult
View Solution

જો કોણીય વેગ $\vec{\omega} = 3 \hat{i} - 4 \hat{j} + \hat{k}$ અને સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 5 \hat{i} - 6 \hat{j} + 6 \hat{k}$ હોય,તો રેખીય વેગ કેટલો થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo