વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર માટે બાયો-સાવરનો નિયમ લખો અને સમજાવો. ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા જણાવો અને તેનો એકમ વ્યાખ્યાયિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બાયો-સાવરનો નિયમ: વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડ $I d \vec{l}$ થી $\vec{r}$ સ્થાન સદિશ ધરાવતા બિંદુએ ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $d \vec{B}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I d l \sin \theta}{r^2} \hat{r}$
બાયો-સાવરના નિયમ અનુસાર,ક્ષેત્રનું મૂલ્ય $d B$:
$(1)$ વાહકમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto I$
$(2)$ વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડની લંબાઈ $|d \vec{l}|$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $d B \propto d l$
$(3)$ $\sin \theta$ ના સમપ્રમાણમાં છે,જ્યાં $\theta$ એ $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે: $d B \propto \sin \theta$
$(4)$ બિંદુ $P$ ના વિદ્યુતપ્રવાહ ખંડથી અંતર $r$ ના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે: $d B \propto \frac{1}{r^2}$
આ બધા પરિબળોને જોડતા,$d B \propto \frac{I d l \sin \theta}{r^2}$,અથવા $d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (d \vec{l} \times \vec{r})}{r^3}$.
દિશા: $d \vec{B}$ ની દિશા $d \vec{l}$ અને $\vec{r}$ ને સમાવતા સમતલને લંબ હોય છે,જે જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
એકમ: ચુંબકીય ક્ષેત્રનો $SI$ એકમ ટેસ્લા $(T)$ છે. $1 \text{ Tesla} = 1 \text{ Weber/meter}^2$.

Explore More

Similar Questions

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ધાતુના વર્તુળાકાર લૂપમાંથી $I_0$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. $ABC$ વિભાગનો અવરોધ $ADC$ વિભાગના અવરોધ કરતા અડધો છે. લૂપના કેન્દ્ર $O$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

એક સ્થિર પ્રવાહ $I$ એ $PQR$ આકારના વાયર લૂપમાંથી વહે છે, જે કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $PQ = 3x$, $PR = 4x$ અને $QR = 5x$ છે। જો આ લૂપને કારણે $P$ બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય $k \left( \frac{\mu_0 I}{48 \pi x} \right)$ હોય, તો $k$ નું મૂલ્ય શોધો.

સમાન લંબાઈના બે સમાંતર વાહક તાર $d$ અંતરે રાખેલા છે અને તેમાં અનુક્રમે $I_1$ અને $I_2$ પ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે. બંને તાર વચ્ચેના મધ્યબિંદુએ પરિણામી ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

એક આડી ઓવરહેડ પાવરલાઇન જમીનથી $5 \,m$ ની ઊંચાઈ પર છે અને તેમાં પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ $150 \,A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તેની બરાબર નીચે જમીન પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

બે તાર $A$ અને $B$ ની લંબાઈ અનુક્રમે $40 \ cm$ અને $30 \ cm$ છે. $A$ ને $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં અને $B$ ને $r$ ત્રિજ્યાના ચાપમાં વાળવામાં આવે છે. $A$ માંથી $i_1$ અને $B$ માંથી $i_2$ પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે. કેન્દ્ર પર સમાન ચુંબકીય પ્રેરણ મેળવવા માટે, $i_1: i_2$ નો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo