Medium
જ્યારે નીચેના પદાર્થો ઉમેરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
(A) ઝિંક એ કોપર કરતા વધુ સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરે છે અને ઝિંક સલ્ફેટનું દ્રાવણ મળે છે.
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
Explore More
Similar Questions
$A, B$ અને $C$ ત્રણ તત્વો છે જે નીચેના સમીકરણો મુજબ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે:
$A_{2}O_{3} + 2B \rightarrow B_{2}O_{3} + 2A$
$3CSO_{4} + 2B \rightarrow B_{2}(SO_{4})_{3} + 3C$
$3CO + 2A \rightarrow A_{2}O_{3} + 3C$
કારણો સાથે નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ કયું તત્વ સૌથી વધુ સક્રિય છે?
$(b)$ કયું તત્વ સૌથી ઓછું સક્રિય છે?
$(c)$ ઉપર આપેલી પ્રતિક્રિયાઓ કયા પ્રકારની છે?
$A_{2}O_{3} + 2B \rightarrow B_{2}O_{3} + 2A$
$3CSO_{4} + 2B \rightarrow B_{2}(SO_{4})_{3} + 3C$
$3CO + 2A \rightarrow A_{2}O_{3} + 3C$
કારણો સાથે નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ કયું તત્વ સૌથી વધુ સક્રિય છે?
$(b)$ કયું તત્વ સૌથી ઓછું સક્રિય છે?
$(c)$ ઉપર આપેલી પ્રતિક્રિયાઓ કયા પ્રકારની છે?
Difficult
View Solutionનીચેના માટે કારણો આપો:
$(i)$ તમામ વિઘટન પ્રતિક્રિયાઓ ઉષ્માશોષક પ્રતિક્રિયાઓ છે.
$(ii)$ જ્યારે લોખંડની ખીલીને કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ડૂબાડવામાં આવે છે ત્યારે તેનો રંગ બદલાય છે.
$(iii)$ શ્વસન એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રતિક્રિયા છે.
$(i)$ તમામ વિઘટન પ્રતિક્રિયાઓ ઉષ્માશોષક પ્રતિક્રિયાઓ છે.
$(ii)$ જ્યારે લોખંડની ખીલીને કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ડૂબાડવામાં આવે છે ત્યારે તેનો રંગ બદલાય છે.
$(iii)$ શ્વસન એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રતિક્રિયા છે.
Medium
View Solutionનીચેની દરેક પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો અને તેનું વર્ગીકરણ કરો.
$(a)$ લેડ એસિટેટના દ્રાવણમાં મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ ઉમેરતા લેડ ક્લોરાઇડ અને એસિટિક એસિડનું દ્રાવણ બને છે.
$(b)$ સોડિયમ ધાતુના ટુકડાને શુદ્ધ ઇથેનોલમાં ઉમેરતા સોડિયમ ઇથોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
$(a)$ લેડ એસિટેટના દ્રાવણમાં મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ ઉમેરતા લેડ ક્લોરાઇડ અને એસિટિક એસિડનું દ્રાવણ બને છે.
$(b)$ સોડિયમ ધાતુના ટુકડાને શુદ્ધ ઇથેનોલમાં ઉમેરતા સોડિયમ ઇથોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
Medium
View Solutionજ્યારે ઝિંકના ટુકડાઓને $H_{2}SO_{4}$,$HCl$ અને $HNO_{3}$ ના મંદ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરાવવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે? જો પ્રક્રિયા થતી હોય તો તેના રાસાયણિક સમીકરણો પણ લખો.
Medium
View Solutionઆપેલી પ્રક્રિયા માટે નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$3 Fe (s) + 4 H_2 O (g) \rightarrow Fe_3 O_4 (s) + 4 H_2 (g)$
$(i)$ લોખંડની ધાતુનું ઓક્સિડેશન થાય છે
$(ii)$ પાણીનું રિડક્શન થાય છે
$(iii)$ પાણી રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે
$(iv)$ પાણી ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે
$3 Fe (s) + 4 H_2 O (g) \rightarrow Fe_3 O_4 (s) + 4 H_2 (g)$
$(i)$ લોખંડની ધાતુનું ઓક્સિડેશન થાય છે
$(ii)$ પાણીનું રિડક્શન થાય છે
$(iii)$ પાણી રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે
$(iv)$ પાણી ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo