વિદ્યુત અવરોધ એટલે શું? તેનું મૂલ્ય કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિદ્યુત અવરોધ એ વાહકનો એવો ગુણધર્મ છે જેના દ્વારા તે પોતાનામાંથી વહેતા વિદ્યુત પ્રવાહનો વિરોધ કરે છે। તેને વાહકના બે છેડા વચ્ચે લાગુ પાડવામાં આવેલા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત $(V)$ અને તેમાંથી વહેતા વિદ્યુત પ્રવાહ $(I)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, જે $R = V/I$ દ્વારા દર્શાવાય છે। અવરોધનો $SI$ એકમ ઓહ્મ $(\Omega)$ છે.
વાહકનો અવરોધ નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. વાહકની લંબાઈ $(l)$: અવરોધ એ લંબાઈના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto l)$.
$2$. આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $(A)$: અવરોધ એ આડછેદના ક્ષેત્રફળના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto 1/A)$.
$3$. દ્રવ્યની પ્રકૃતિ: અવરોધ એ દ્રવ્યની અવરોધકતા $(\rho)$ પર આધાર રાખે છે.
$4$. તાપમાન: મોટાભાગના વાહકો માટે, તાપમાન વધતા અવરોધ વધે છે.

Explore More

Similar Questions

$2 \,mm \times 2 \,mm \times 5 \,m$ પરિમાણ ધરાવતા તાંબાના લંબચોરસ બ્લોકનો બે ચોરસ સપાટીઓ વચ્ચેનો અવરોધ $0.02 \,\Omega$ છે. તાંબાની અવરોધકતા કેટલી હશે?

$1 \ kg$ તાંબાને $1 \ mm$ વ્યાસના તાર અને $2 \ mm$ વ્યાસના તારમાં ખેંચવામાં આવે છે. બંને તારના અવરોધનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

તાપમાન સાથે અવરોધકતાની ગુણાત્મક નિર્ભરતા સમજાવો.

બે ઘન વાહકો સમાન દ્રવ્યના બનેલા છે,તેમની લંબાઈ સમાન છે અને અવરોધ પણ સમાન છે. તેમાંથી એકનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A_{1}$ ધરાવતું વર્તુળાકાર છે અને બીજાનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A_{2}$ ધરાવતું ચોરસ છે. ગુણોત્તર $\frac{A_{1}}{A_{2}}$ કેટલો થાય?

આપેલ નળાકાર તારની લંબાઈ તેની મૂળ લંબાઈ કરતા બમણી કરવામાં આવે છે. તારના અવરોધમાં થતો ટકાવારી વધારો ..... $\%$ હશે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo