મુક્ત પતન (free fall) એટલે શું? $1\,g$ દળ ધરાવતા એક પદાર્થ અને $1\,kg$ દળ ધરાવતા બીજા પદાર્થને શૂન્યાવકાશમાં એક જ ઊંચાઈએથી નીચે પાડવામાં આવે છે. આ બંને પદાર્થોને જમીન પર પહોંચવા માટે લાગતા સમયના ગાળાની સરખામણી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) જ્યારે કોઈ પદાર્થ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર હેઠળ નીચે પડે છે,ત્યારે તેને મુક્ત પતન કહેવામાં આવે છે.
શૂન્યાવકાશમાં હવાના અવરોધનો અભાવ હોય છે. મુક્ત પતન કરતા પદાર્થનો પ્રવેગ એ ગુરુત્વપ્રવેગ $(g)$ છે,જે પૃથ્વીની સપાટી પાસે આશરે $9.8\,m/s^2$ હોય છે.
ગુરુત્વપ્રવેગ $(g)$ નું મૂલ્ય પદાર્થના દળ પર આધારિત નથી,તેથી બંને પદાર્થો સમાન પ્રવેગ અનુભવશે.
ગતિના સમીકરણ $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ મુજબ,જ્યાં $u = 0$ અને $s = h$ લેતા,$h = \frac{1}{2}gt^2$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $t = \sqrt{\frac{2h}{g}}$.
અહીં $h$ અને $g$ બંને પદાર્થો માટે સમાન હોવાથી,બંનેને જમીન પર પહોંચવા માટે લાગતો સમય $(t)$ પણ સમાન હશે. આમ,બંને પદાર્થો એકસાથે જમીન પર પહોંચશે.

Explore More

Similar Questions

$v-t$ આલેખ હેઠળનું ક્ષેત્રફળ કઈ ભૌતિક રાશિ દર્શાવે છે જેનો એકમ નીચેનામાંથી કયો છે?

એક ટ્રકનો વેગ-સમયનો આલેખ નીચે મુજબ છે.
$(a)$ $15$ સેકન્ડમાં ટ્રકનું સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય ગણો.
$(b)$ મુસાફરીના કયા ભાગ દરમિયાન ટ્રક પ્રતિપ્રવેગી ગતિ (decelerating) કરી રહી હતી?
$(c)$ ટ્રકના સરેરાશ વેગનું મૂલ્ય ગણો.

નીચેની પરિસ્થિતિઓ માટે વેગ-સમયના આલેખ દોરો:
$(i)$ જ્યારે પદાર્થ અચળ વેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(ii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iii)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગથી,પરંતુ અચળ પ્રતિપ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.
$(iv)$ જ્યારે પદાર્થ બદલાતા વેગ અને બદલાતા પ્રવેગથી ગતિ કરતો હોય.

નીચે આપેલા આલેખ દ્વારા પદાર્થની કેવા પ્રકારની ગતિ દર્શાવવામાં આવી છે?

$(a)$ નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ શું નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ એ પ્રવેગી ગતિ છે? તમારા જવાબ માટે કારણો આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo