ચાકગતિ (Rotational motion) એટલે શું? ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચાકગતિ એટલે દ્રઢ પદાર્થની એવી ગતિ જેમાં તેના તમામ કણો વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે અને આ તમામ વર્તુળોના કેન્દ્રો એક નિશ્ચિત સીધી રેખા પર આવેલા હોય છે,જેને પરિભ્રમણની ધરી (axis of rotation) કહેવામાં આવે છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ:
$1$. પદાર્થનો દરેક કણ વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે.
$2$. આ તમામ વર્તુળોના કેન્દ્રો એક જ રેખા પર હોય છે,જે પરિભ્રમણની ધરી બનાવે છે.
$3$. પરિભ્રમણની ધરી સ્થિર અથવા ગતિશીલ હોઈ શકે છે.
ઉદાહરણ:
સીલિંગ ફેન (છતનો પંખો) ધ્યાનમાં લો. જ્યારે તે ફરે છે,ત્યારે પાંખિયા પરનો દરેક બિંદુ એક કેન્દ્રીય ઉભી ધરીની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે. આ તમામ વર્તુળાકાર માર્ગોના કેન્દ્રો પંખાના સળિયા (પરિભ્રમણની ધરી) પર આવેલા હોવાથી,આ ચાકગતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. અન્ય ઉદાહરણોમાં કુંભારનો ચાકડો,ભમરડો અને મેરી-ગો-રાઉન્ડનો સમાવેશ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$l$ લંબાઈની હલકી દોરીઓ વડે ચાર સમાન બિંદુવત દળ $m$ ને જોડીને એક ચોરસ ફ્રેમ બનાવવામાં આવી છે. ટેબલનું કેન્દ્ર આ ગોઠવણીના કેન્દ્ર સાથે સંપાત થાય છે. જો આ ગોઠવણી અચળ કોણીય વેગ $\omega$ થી પરિભ્રમણ કરતી હોય,તો દરેક દોરીમાં તણાવ શોધો.

એક રિંગની આંતરિક ત્રિજ્યા $R_1$ અને બાહ્ય ત્રિજ્યા $R_2$ છે. તે અચળ કોણીય ઝડપ $\omega$ થી સરક્યા વિના ગબડે છે. રિંગની અંદરની અને બહારની સપાટી પર રહેલા બે કણો દ્વારા અનુભવાતા બળનો ગુણોત્તર $F_1/F_2$ શું થશે?

$2\,kg$ દળનો એક બ્લોક $0.5\,m$ ત્રિજ્યા ધરાવતા પૈડાની ધાર પર લટકે છે. સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરતાં,બ્લોક $2\,s$ માં $5\,m$ ઊંચાઈ નીચે પડે છે. પૈડાની જડત્વની ચાકમાત્રા (moment of inertia) ...... $kg \cdot m^2$ હશે.

બારણું ખોલવા કે બંધ કરવા માટે આપણે તેના બધા જ કણો પર બળ લગાડતા નથી. શાથી?

શું દઢ પદાર્થની ચાકગતિ માટે બધા કણોના રેખીય ચલો સમાન હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo