સાર્થક અંકો (Significant figures) વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાર્થક અંકો એ માપેલ અથવા ગણતરી કરેલી રાશિમાં અર્થપૂર્ણ અંકો છે. તેને નક્કી કરવાના નિયમો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ તમામ શૂન્યતર અંકો સાર્થક છે. ઉદાહરણ તરીકે,$285 \ cm$ માં $3$ સાર્થક અંકો છે અને $0.25 \ mL$ માં $2$ સાર્થક અંકો છે.
$(ii)$ પ્રથમ શૂન્યતર અંકની આગળના શૂન્યો સાર્થક નથી. તેઓ માત્ર દશાંશ ચિહ્નનું સ્થાન દર્શાવે છે. તેથી,$0.03$ માં $1$ સાર્થક અંક છે અને $0.0052$ માં $2$ સાર્થક અંકો છે.
$(iii)$ બે શૂન્યતર અંકોની વચ્ચેના શૂન્યો સાર્થક છે. તેથી,$2.005$ માં $4$ સાર્થક અંકો છે.
$(iv)$ સંખ્યાના અંતે અથવા જમણી બાજુના શૂન્યો સાર્થક છે જો તે દશાંશ ચિહ્નની જમણી બાજુ હોય. ઉદાહરણ તરીકે,$0.200 \ g$ માં $3$ સાર્થક અંકો છે. જો કે,જો દશાંશ ચિહ્ન ન હોય તો અંતિમ શૂન્યો સાર્થક નથી. ઉદાહરણ તરીકે,$100$ માં માત્ર $1$ સાર્થક અંક છે.
$(v)$ ચોક્કસ સંખ્યાઓ,જેમ કે $2$ દડા અથવા $20$ ઈંડા,અનંત સાર્થક અંકો ધરાવે છે કારણ કે તેને $2.0000...$ અથવા $20.0000...$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
સરવાળા અને બાદબાકી: પરિણામમાં દશાંશ ચિહ્ન પછી તેટલા જ અંકો હોવા જોઈએ જેટલા સૌથી ઓછા દશાંશ સ્થાન ધરાવતી સંખ્યામાં છે. ઉદાહરણ તરીકે,$12.11 + 18.0 + 1.012 = 31.122$,જે $31.1$ તરીકે લખાય છે કારણ કે $18.0$ માં દશાંશ પછી માત્ર એક અંક છે.
ગુણાકાર અને ભાગાકાર: પરિણામમાં તેટલા જ સાર્થક અંકો હોવા જોઈએ જેટલા સૌથી ઓછા સાર્થક અંકો ધરાવતી માપન સંખ્યામાં છે. ઉદાહરણ તરીકે,$2.5 \times 1.25 = 3.125$,જે $3.1$ તરીકે લખાય છે કારણ કે $2.5$ માં માત્ર $2$ સાર્થક અંકો છે.

Explore More

Similar Questions

ઝિંક પરમાણુનો વ્યાસ $2.6 \, \mathring{A}$ છે। $(a)$ ઝિંક પરમાણુની ત્રિજ્યા $pm$ માં અને $(b)$ જો ઝિંક પરમાણુઓને લંબાઈની દિશામાં એકબીજાની બાજુમાં ગોઠવવામાં આવે, તો $1.6 \, cm$ ની લંબાઈમાં હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો।

દબાણનો $SI$ એકમ કયો છે?

જ્યોતિ તીવ્રતાનો $SI$ એકમ જણાવો.

નીચેનામાંથી કઈ સંખ્યાઓમાં સાર્થક અંકોની સંખ્યા સમાન છે?
$(A)$ $0.00253$
$(B)$ $1.0003$
$(C)$ $15.0$
$(D)$ $163$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

માપનની જુદી-જુદી વપરાતી પદ્ધતિઓના નામ જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo