$(i)$ જો કાચના લેન્સ માટે $f=0.5 \,m$ હોય,તો લેન્સનો પાવર કેટલો થાય?
$(ii)$ દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સની વક્રતા ત્રિજ્યાઓ $10 \,cm$ અને $15 \,cm$ છે. તેની કેન્દ્રલંબાઈ $12 \,cm$ છે. તો કાચનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?
$(iii)$ એક બહિર્ગોળ લેન્સની હવામાં કેન્દ્રલંબાઈ $20 \,cm$ છે. પાણીમાં તેની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી થશે? (પાણીનો વક્રીભવનાંક $= 1.33$,કાચનો વક્રીભવનાંક $= 1.5$)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ લેન્સનો પાવર $P = \frac{1}{f(m)}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $f = 0.5 \,m$ મૂકતા,$P = \frac{1}{0.5} = +2 \,D$ મળે છે.
$(ii)$ આપેલ છે $f = +12 \,cm$,$R_1 = +10 \,cm$,અને $R_2 = -15 \,cm$. લેન્સ મેકરના સૂત્ર $\frac{1}{f} = (n - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{12} = (n - 1) \left( \frac{1}{10} - \frac{1}{-15} \right) = (n - 1) \left( \frac{3+2}{30} \right) = (n - 1) \left( \frac{5}{30} \right) = (n - 1) \frac{1}{6}$.
આમ,$n - 1 = \frac{6}{12} = 0.5$,જે દર્શાવે છે કે $n = 1.5$.
$(iii)$ હવામાં: $\frac{1}{f_a} = (n_g - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \frac{1}{20} = (1.5 - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \frac{1}{20} = 0.5 \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) \implies \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = \frac{1}{10}$.
પાણીમાં: $\frac{1}{f_w} = \left( \frac{n_g}{n_w} - 1 \right) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = \left( \frac{1.5}{1.33} - 1 \right) \left( \frac{1}{10} \right) = (1.1278 - 1) \times 0.1 = 0.1278 \times 0.1 = 0.01278$.
$f_w = \frac{1}{0.01278} \approx 78.2 \,cm$.

Explore More

Similar Questions

શું લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ લાલ પ્રકાશ માટે વાદળી પ્રકાશ કરતા વધારે,સમાન કે ઓછી હશે?

એક અપસારી લેન્સ (divergent lens) કેવું પ્રતિબિંબ ઉત્પન્ન કરશે?

$10 \ cm$ વક્રતા ત્રિજ્યા અને $1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો પાવર (ડાયોપ્ટરમાં) કેટલો થાય?

વિધાન: એક દ્વિ-બહિર્ગોળ લેન્સ $(\mu = 1.5)$ ની કેન્દ્રલંબાઈ $10 \, cm$ છે. જ્યારે લેન્સને પાણી $(\mu = 4/3)$ માં ડુબાડવામાં આવે છે,ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ $40 \, cm$ થાય છે.
કારણ: $\frac{1}{f} = \left( \frac{\mu_l - \mu_m}{\mu_m} \right) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$

એક પ્લેનો-કોન્વેક્સ લેન્સ દ્વારા લેન્સની પાછળ $8 \ m$ અંતરે રચાતું વસ્તુનું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક છે અને વસ્તુના કદ કરતાં ત્રીજા ભાગનું છે. લેન્સની અંદર પ્રકાશની તરંગલંબાઇ મુક્ત અવકાશમાં રહેલી તરંગલંબાઇ કરતાં $\frac{2}{3}$ ગણી છે. લેન્સની વક્ર સપાટીની ત્રિજ્યા કેટલી છે ($m$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo