$(a)$ એક નાના ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $140\;cm$ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $5.0\;cm$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
$(b)$ જો આ ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ $3\;km$ દૂર આવેલા $100\;m$ ઊંચા ટાવરને જોવા માટે કરવામાં આવે,તો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા ટાવરના પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ કેટલી હશે?
$(c)$ જો ટાવરનું અંતિમ પ્રતિબિંબ $25\;cm$ પર બનતું હોય,તો તેની ઊંચાઈ કેટલી હશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(C) આપેલ છે: ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{o} = 140\;cm$. આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{e} = 5.0\;cm$.
$(a)$ સામાન્ય ગોઠવણમાં,ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $L = f_{o} + f_{e} = 140 + 5 = 145\;cm$ છે.
$(b)$ ટાવરની ઊંચાઈ,$h_{1} = 100\;m$. ટેલિસ્કોપથી ટાવરનું અંતર,$u = 3\;km = 3000\;m$. ટાવર દ્વારા ટેલિસ્કોપ પર બનતો ખૂણો $\theta = \frac{h_{1}}{u} = \frac{100}{3000} = \frac{1}{30}\;rad$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબ દ્વારા બનતો ખૂણો $\theta = \frac{h_{2}}{f_{o}}$ છે,જ્યાં $h_{2}$ એ પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ છે. તેથી,$\frac{h_{2}}{140} = \frac{1}{30}$,જે આપણને $h_{2} = \frac{140}{30} \approx 4.67\;cm$ આપે છે.
$(c)$ પ્રતિબિંબ $d = 25\;cm$ ના અંતરે રચાય છે. આઈપીસનું મોટવણી $m = 1 + \frac{d}{f_{e}} = 1 + \frac{25}{5} = 6$ છે. અંતિમ પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ $h_{f} = m \times h_{2} = 6 \times 4.67 = 28.02\;cm$ છે.

Explore More

Similar Questions

સામાન્ય ગોઠવણમાં રહેલા ખગોળીય ટેલિસ્કોપમાં,ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સના અંદરના ભાગ પર $L$ લંબાઈની એક સીધી કાળી રેખા દોરવામાં આવે છે. આઈપીસ (નેત્રકાચ) આ રેખાનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ બનાવે છે. આ પ્રતિબિંબની લંબાઈ $I$ છે. ટેલિસ્કોપનું મોટવણી (magnification) કેટલું હશે?

એસ્ટ્રોનોમિકલ ટેલિસ્કોપનું કોણીય મેગ્નીફિકેશન $10$ છે. અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે રચાય છે. ટેલિસ્કોપની લંબાઈ $44 \, cm$ છે. તો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ .......... $cm$ છે.

Difficult
View Solution

ગેલેલિયન ટેલિસ્કોપમાં,રચાતું અંતિમ પ્રતિબિંબ કેવું હોય છે?

એક ખગોળીય ટેલિસ્કોપ માટે દૂરની વસ્તુઓ માટે કોણીય મોટવણીનું મૂલ્ય $5$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $36 \, cm$ છે. અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત પર રચાય છે. ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ $f_o$ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $f_e$ શોધો.

Difficult
View Solution

એક નિરીક્ષક $20$ ની મોટવણી ધરાવતી ટેલિસ્કોપ વડે $10 \ m$ ઊંચાઈ ધરાવતા દૂરના વૃક્ષને જુએ છે. નિરીક્ષકને વૃક્ષ કેવું દેખાશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo