રેલ્વે પ્લેટફોર્મ પર મૂકવામાં આવેલ સાયરન $5 \text{ kHz}$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્સર્જિત કરે છે. ગતિ કરતી ટ્રેન $A$ માં બેઠેલો મુસાફર સાયરનની આવૃત્તિ $5.5 \text{ kHz}$ નોંધે છે. ટ્રેન $B$ દ્વારા તેની પરત મુસાફરી દરમિયાન,તે સાયરનની આવૃત્તિ $6 \text{ kHz}$ નોંધે છે. ટ્રેન $B$ ની ઝડપ અને ટ્રેન $A$ ની ઝડપનો ગુણોત્તર કેટલો છે?

ડોપ્લર અસર માટે કઈ પૂર્વધારણાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?

એક ટ્રેન $10 \,ms^{-1}$ ની ઝડપે પ્લેટફોર્મ તરફ આવી રહી છે અને $340 \,Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડી રહી છે। પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા સ્થિર અવલોકનકાર દ્વારા સાંભળવામાં આવતી સીટીની આવૃત્તિ કેટલી હશે ($\,Hz$ માં)? (ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \,ms^{-1}$ આપેલ છે)

જ્યારે ધ્વનિ સ્ત્રોત સ્થિર અવલોકનકાર તરફ $v_s$ અચળ ઝડપથી ગતિ કરે છે,ત્યારે આવૃત્તિમાં $10\%$ નો ફેરફાર થાય છે. જ્યારે સ્ત્રોત તે જ ઝડપથી અવલોકનકારથી દૂર જાય ત્યારે આવૃત્તિમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર કેટલો હશે? (આપેલ છે કે $v_s < v$,જ્યાં $v$ એ હવામાં ધ્વનિની ઝડપ છે)

એક હાઈવે ટ્રકમાં બે હોર્ન $A$ અને $B$ છે. જ્યારે બંનેને એકસાથે વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે ડ્રાઈવર $10$ સેકન્ડમાં $50$ બીટ્સ નોંધે છે. જ્યારે હોર્ન $B$ વાગી રહ્યું હોય અને ટ્રક $10 \,m/s$ ની ઝડપે દીવાલ તરફ જઈ રહી હોય, ત્યારે ડ્રાઈવરને પડઘા સાથે $5 \,Hz$ ની બીટ ફ્રીક્વન્સી સંભળાય છે. જ્યારે $A$ ની આવૃત્તિ ઘટાડવામાં આવે છે, ત્યારે બંને હોર્ન એકસાથે વગાડતા બીટ ફ્રીક્વન્સી વધે છે. હોર્ન $A$ ની આવૃત્તિ ગણો. (હવામાં અવાજની ઝડપ $= 330 \,m/s$) ($\,Hz$ માં)

$150\, Hz$ ની આવૃત્તિ ઉત્સર્જિત કરતો એક નગણ્ય પરિમાણ ધરાવતો ધ્વનિ સ્ત્રોત એક ઊંચાઈ પરથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. ગુરુત્વાકર્ષણ હેઠળ પડતી વખતે,તે પડવાનું શરૂ કર્યાની એક સેકન્ડ પછી $2\, m/s$ ના અચળ વેગથી ઉપર જતા ફુગ્ગાની નજીકથી પસાર થાય છે. ફુગ્ગામાં રહેલા વ્યક્તિ દ્વારા પદાર્થને ઓળંગતા પહેલા અને પછી તરત જ અવલોકન કરાયેલ આવૃત્તિમાં તફાવત કેટલો હશે ($, Hz$ માં)? (આપેલ છે: ધ્વનિનો વેગ $= 300\, m/s$; $g = 10\, m/s^2$)