એક બહિર્ગોળ લેન્સ પડદા પર વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચે છે. પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ $9 \, cm$ છે. લેન્સને હવે ખસેડવામાં આવે છે જ્યાં સુધી ફરીથી પડદા પર પ્રતિબિંબ ન મળે. આ પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ $4 \, cm$ છે. વસ્તુ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $90 \, cm$ છે.

વિધાન : અંતર્ગોળ અરીસો અને બહિર્ગોળ લેન્સ બંનેની હવામાં કેન્દ્રલંબાઈ સમાન છે. જ્યારે તેમને પાણીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે,ત્યારે તેમની કેન્દ્રલંબાઈ સમાન રહેશે.
કારણ : પાણીનો વક્રીભવનાંક હવાના વક્રીભવનાંક કરતા ઓછો છે.

કઈ પ્રક્રિયાઓના સંયોજન દ્વારા મેઘધનુષ રચાય છે?

માઈક્રોસ્કોપ અને ટેલિસ્કોપના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

એક નક્કર અર્ધગોલક જેનો વક્રીભવનાંક $\mu_1 = 3/2$ અને ત્રિજ્યા $R = 20\ cm$ છે,તેને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મૂકવામાં આવ્યો છે. વક્રીભવનાંક $\mu_2$,ત્રિજ્યા $R$ અને જાડાઈ $t = 2R/3$ ધરાવતો બીજો એક ખાસ નળાકાર કાચ નક્કર અર્ધગોલકની સપાટ સપાટીની બાજુમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. નક્કર અર્ધગોલકની અંદર $P$ બિંદુ પર એક ખૂબ જ નાનો પ્રકાશિત બિંદુ છે અને ખાસ કાચની $MN$ સપાટી પર ચાંદીનો ઢોળ ચડાવેલ છે. માત્ર પેરાક્સિયલ કિરણોને ધ્યાનમાં લેતા,જો અર્ધગોલકની ડાબી બાજુએ રહેલા અવલોકનકાર માટે $P$ બિંદુનું અંતિમ પ્રતિબિંબ અર્ધગોલકના કેન્દ્ર $C$ પર મળતું હોય,તો ખાસ કાચનો વક્રીભવનાંક $\mu_2$ શોધો.

ગ્રીસ સ્પોટ ફોટોમીટરમાં,ગંદા ચીમનીવાળા લેમ્પમાંથી આવતો પ્રકાશ ગ્રીસ સ્પોટથી $10 \, cm$ અંતરે રહેલા બિંદુવત ઉદગમ દ્વારા બરાબર સંતુલિત થાય છે. ચીમની સાફ કર્યા પછી,ફરીથી સંતુલન મેળવવા માટે બિંદુવત ઉદગમને $2 \, cm$ ખસેડવામાં આવે છે. ગંદી ચીમની દ્વારા શોષાયેલા પ્રકાશની ટકાવારી આશરે......$\%$ છે.