એક નાની ટેલિસ્કોપમાં $140 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈનો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ અને $5.0 \; cm$ કેન્દ્રલંબાઈનો આઈપીસ છે. જ્યારે દૂરની વસ્તુઓ જોવામાં આવે ત્યારે ટેલિસ્કોપની મોટવણી કેટલી હશે,જ્યારે
$(a)$ ટેલિસ્કોપ સામાન્ય ગોઠવણમાં હોય (એટલે કે,જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે હોય)?
$(b)$ અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે $(25 \; cm)$ રચાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{o} = 140 \; cm$
આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ,$f_{e} = 5.0 \; cm$
સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર,$d = 25 \; cm$
$(a)$ જ્યારે ટેલિસ્કોપ સામાન્ય ગોઠવણમાં હોય,ત્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે હોય છે. મોટવણી $m$ નીચે મુજબ મળે છે:
$m = -\frac{f_{o}}{f_{e}}$
$m = -\frac{140}{5} = -28$
મોટવણીનું મૂલ્ય $28$ છે.
$(b)$ જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતર $d$ પર રચાય છે,ત્યારે મોટવણી $m$ નીચે મુજબ મળે છે:
$m = -\frac{f_{o}}{f_{e}} \left( 1 + \frac{f_{e}}{d} \right)$
$m = -\frac{140}{5} \left( 1 + \frac{5}{25} \right)$
$m = -28 \times (1 + 0.2)$
$m = -28 \times 1.2 = -33.6$
મોટવણીનું મૂલ્ય $33.6$ છે.

Explore More

Similar Questions

ટેલિસ્કોપની ટ્યુબ લંબાઈ એટલે શું?

ખગોળીય ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ તરીકે મોટી કેન્દ્રલંબાઈ અને મોટા છિદ્ર (aperture) વાળો લેન્સ સૌથી વધુ યોગ્ય છે કારણ કે:

$2 \,m$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવથી $4 \,m$ અંતરે એક નાની વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $0.2 \,m$ છે. તો વસ્તુનું અંતિમ પ્રતિબિંબ

એક ખગોળીય વક્રીભૂત ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ નિરીક્ષક દ્વારા સામાન્ય ગોઠવણમાં ગ્રહોનું અવલોકન કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ટેલિસ્કોપના નિર્માણમાં વપરાતા ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $20\,m$ અને $2\,cm$ છે. ટેલિસ્કોપ વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$(a)$ ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $20.02\,m$ છે.
$(b)$ ટેલિસ્કોપનું મોટવણી $1000$ છે.
$(c)$ ગ્રહની છબી ચત્તી અને નાની છે.
$(d)$ આઈપીસનું છિદ્ર (aperture) ઓબ્જેક્ટિવ કરતા નાનું છે.
સાચા વિધાનો છે:

માઈક્રોસ્કોપ અને ટેલિસ્કોપમાં ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈનો સાપેક્ષ તફાવત નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo