$500 \, Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતી એક સીટી $1.2 \, m$ લંબાઈની દોરીના છેડે બાંધેલી છે અને તે $400 \, rev/min$ ની ઝડપે ફરે છે. સીટીના પરિભ્રમણના સમતલમાં થોડે દૂર ઉભેલો શ્રોતા કઈ રેન્જમાં આવૃત્તિ સાંભળશે? (ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \, m/s$)

એક પરાવર્તક (reflector) સ્થિર ધ્વનિના ઉદગમ તરફ $20 \,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. જો ઉદગમ $160 \,Hz$ ના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરતું હોય, તો પરાવર્તિત તરંગની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340 \,m/s$ છે).

એક રોકેટ $200\; m s^{-1}$ ની ઝડપે સ્થિર લક્ષ્ય તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે. ગતિ કરતી વખતે, તે $1000\; Hz$ આવૃત્તિનું તરંગ ઉત્સર્જિત કરે છે. લક્ષ્ય સુધી પહોંચતા અવાજનો કેટલોક ભાગ પડઘા તરીકે રોકેટ તરફ પાછો પરાવર્તિત થાય છે. ગણતરી કરો:
$(1)$ લક્ષ્ય દ્વારા અનુભવાતી અવાજની આવૃત્તિ અને
$(2)$ રોકેટ દ્વારા અનુભવાતી પડઘાની આવૃત્તિ.

જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર બંને એકબીજાની નજીક આવી રહ્યા હોય,ત્યારે અવલોકનકાર શું સાંભળશે?

એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના સ્ત્રોત તરફ ધ્વનિની ઝડપ કરતા $\frac{1}{5}$ ગણી ઝડપે ગતિ કરે છે. સ્ત્રોત દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિની આવૃત્તિ $f$ છે. અવલોકનકાર દ્વારા નોંધાયેલ આભાસી આવૃત્તિ કેટલી હશે?

$S_1$ અને $S_2$ એ $656 \ Hz$ આવૃત્તિના બે સમાન ધ્વનિ સ્ત્રોત છે. સ્ત્રોત $S_1$ એ $O$ પર સ્થિત છે અને $S_2$ એ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $O$ ની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગ પર $4 \sqrt{2} \ ms^{-1}$ ની સમાન ઝડપે ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે. આ માર્ગ પર $P, Q$ અને $R$ એમ ત્રણ બિંદુઓ છે,જેમાં $P$ અને $R$ વ્યાસાંત બિંદુઓ છે અને $Q$ તેમનાથી સમાન અંતરે છે. બિંદુ $P$ પર એક ધ્વનિ ડિટેક્ટર મૂકવામાં આવ્યું છે. સ્ત્રોત $S_1$ એ $OP$ દિશામાં ગતિ કરી શકે છે.
[આપેલ છે: હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $324 \ ms^{-1}$ છે]
$(1)$ જ્યારે માત્ર $S_2$ ધ્વનિ ઉત્સર્જિત કરતું હોય અને તે $Q$ પર હોય,ત્યારે ડિટેક્ટર દ્વારા માપવામાં આવતી ધ્વનિની આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?
$(2)$ બંને સ્ત્રોતો ધ્વનિ ઉત્સર્જિત કરે છે તેમ ધારો. જ્યારે $S_2$ એ $R$ પર હોય અને $S_1$ એ $4 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે ડિટેક્ટર તરફ ગતિ કરતું હોય,ત્યારે ડિટેક્ટર દ્વારા માપવામાં આવતી બીટ આવૃત્તિ $\qquad$ $Hz$ છે.