આકૃતિ મુજબ એક સ્થિર સોલેનોઇડની ઉપર (ધારો કે કાર્ડબોર્ડ પર) રાખેલી ધાતુની રીંગનો વિચાર કરો. રીંગનું કેન્દ્ર સોલેનોઇડની અક્ષ સાથે સંપાત થાય છે. જો પ્રવાહ અચાનક ચાલુ કરવામાં આવે,તો ધાતુની રીંગ ઉપર તરફ કૂદકો મારે છે. સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) શરૂઆતમાં,ધાતુની રીંગ સાથે કોઈ ચુંબકીય ફ્લક્સ સંકળાયેલું હોતું નથી.
જ્યારે પ્રવાહ અચાનક ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોલેનોઇડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઝડપથી વધે છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ અનુસાર,ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતો આ ફેરફાર ધાતુની રીંગમાં વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ અને પરિણામે પ્રેરિત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે.
લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,આ પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા એવી હોય છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરનાર કારણનો વિરોધ કરે છે,જે વધતું જતું ચુંબકીય ફ્લક્સ છે.
તેથી,રીંગમાં પ્રેરિત પ્રવાહ સોલેનોઇડના પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે.
આ કારણે,રીંગ અને સોલેનોઇડ બે ચુંબક તરીકે વર્તે છે જેના સમાન ધ્રુવો એકબીજાની સામે હોય છે,જેના પરિણામે અપાકર્ષણ બળ લાગે છે.
આ અપાકર્ષણ બળને કારણે ધાતુની રીંગ ઉપર તરફ કૂદકો મારે છે.

Explore More

Similar Questions

કયા વૈજ્ઞાનિકે દર્શાવ્યું કે ચુંબકીય ક્ષેત્ર બદલીને વિદ્યુત ક્ષેત્ર મેળવી શકાય છે?

એક શક્તિશાળી લાઉડસ્પીકર ચુંબકના ધ્રુવો વચ્ચેના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય માપવું છે. $2 \; cm^{2}$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી અને $25$ આંટાવાળી એક નાની સપાટ સર્ચ કોઈલને ક્ષેત્રની દિશાને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે અને પછી તેને ઝડપથી ક્ષેત્રમાંથી બહાર કાઢવામાં આવે છે. (તેના બદલે,તેને $90^{\circ}$ જેટલું ઝડપથી ફેરવીને તેનું સમતલ ક્ષેત્રની દિશાને સમાંતર કરી શકાય છે). કોઈલમાં વહેતો કુલ વિદ્યુતભાર (કોઈલ સાથે જોડાયેલ બેલિસ્ટિક ગેલ્વેનોમીટર દ્વારા માપવામાં આવેલ) $7.5 \; mC$ છે. કોઈલ અને ગેલ્વેનોમીટરનો સંયુક્ત અવરોધ $0.50 \; \Omega$ છે. ચુંબકની ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો અંદાજ લગાવો.

$10 \ cm$ બાજુ ધરાવતા $500$ ચોરસ લૂપ્સ ધરાવતી એક કોઈલને ચુંબકીય ફ્લક્સને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે,જે $1 \ T s^{-1}$ ના દરે વધે છે. તો ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf કેટલું હશે ($V$ માં)?

એક ચુંબકીય ક્ષેત્ર $4 \times 10^{-2} \, T$ એ $100 \, cm^2$ ક્ષેત્રફળ અને $50$ આંટા ધરાવતી કોઈલને લંબરૂપે લાગે છે. જ્યારે તેને '$t$' સમયમાં ક્ષેત્રમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે, ત્યારે કોઈલમાં ઉદ્ભવતું સરેરાશ e.m.f. $0.1 \, V$ છે. '$t$' નું મૂલ્ય શોધો.

આકૃતિમાં કેટલાક વાયરના ટુકડાઓ દર્શાવ્યા છે જે એક સમતલીય લૂપ બનાવવા માટે જોડાયેલા છે. આ લૂપને આકૃતિના સમતલની અંદર જતી દિશામાં લંબચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય સમય સાથે વધે છે. $I_1$ અને $I_2$ એ $ab$ અને $cd$ વિભાગોમાં વહેતા પ્રવાહો છે. તો,

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo