એક સાદા લોલકનો વિચાર કરો,જેમાં દોરી સાથે જોડાયેલ બોબ છે,જે ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર હેઠળ દોલન કરે છે. ધારો કે સાદા લોલકનો દોલનનો આવર્તકાળ તેની લંબાઈ $(l)$,બોબનું દળ $(m)$ અને ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $(g)$ પર આધાર રાખે છે. પરિમાણીય વિશ્લેષણની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેના આવર્તકાળ માટેનું સૂત્ર મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આવર્તકાળ $T$ નો $l, g$ અને $m$ પરનો આધાર ગુણાકાર સ્વરૂપે નીચે મુજબ લખી શકાય:
$T = k l^{x} g^{y} m^{z}$
જ્યાં $k$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે અને $x, y$ તથા $z$ એ ઘાતાંકો છે.
બંને બાજુના પરિમાણોને ધ્યાનમાં લેતા,આપણને મળે છે:
$[M^0 L^0 T^1] = [L]^x [L T^{-2}]^y [M]^z$
$[M^0 L^0 T^1] = M^z L^{x+y} T^{-2y}$
બંને બાજુના પરિમાણોને સરખાવતા:
$z = 0$
$x + y = 0$
$-2y = 1$
આ સમીકરણો ઉકેલતા,$y = -1/2$,$x = 1/2$ અને $z = 0$ મળે છે.
આ કિંમતો મૂકતા,$T = k l^{1/2} g^{-1/2} m^0$ મળે છે.
તેથી,$T = k \sqrt{\frac{l}{g}}$.
નોંધો કે અચળાંક $k$ નું મૂલ્ય પરિમાણીય પદ્ધતિ દ્વારા મેળવી શકાતું નથી. પ્રાયોગિક રીતે $k = 2\pi$ છે,તેથી $T = 2\pi \sqrt{\frac{l}{g}}$.

Explore More

Similar Questions

સૂત્ર $X = 5YZ^2$ છે,જ્યાં $X$ અને $Z$ અનુક્રમે કેપેસીટન્સ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રના પરિમાણો ધરાવે છે. $SI$ એકમોમાં $Y$ ના પરિમાણો શું છે?

જો $A, B, C$ અને $D$ અનુક્રમે વેગ,પ્રવેગ,ઇન્ડક્ટન્સ અને કેપેસીટન્સ દર્શાવતા હોય,તો $A^{-1} BCD$ નું પારિમાણિક સૂત્ર શું થાય?

જો ${\mu _0}$ અને ${\varepsilon _0}$ એ શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી અને પરમિટિવિટી દર્શાવતા હોય,તો ${\mu _0}{\varepsilon _0}$ ના પરિમાણો શું થાય?

જો $E$ અને $E_0$ ઊર્જા દર્શાવે છે, અને $t$ અને $t_0$ સમય દર્શાવે છે, તો નીચેનામાંથી કયો સંબંધ પરિમાણની દ્રષ્ટિએ સાચો છે?

ફ્લાયવ્હીલ ગતિ ઊર્જા સંગ્રહિત કરવા માટે ફરી શકે છે. ફ્લાયવ્હીલ એ $\rho$ ઘનતા અને $\sigma$ તણાવ શક્તિ (પાસ્કલ માં માપવામાં આવે છે),$r$ ત્રિજ્યા અને $h$ જાડાઈ ધરાવતી સામગ્રીમાંથી બનેલી એક સમાન ડિસ્ક છે. ફ્લાયવ્હીલ મહત્તમ શક્ય કોણીય વેગ પર ફરી રહ્યું છે જેથી તે તૂટી ન જાય. નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ ફ્લાયવ્હીલમાં સંગ્રહિત કરી શકાય તેવી પ્રતિ કિલોગ્રામ મહત્તમ ગતિ ઊર્જા આપે છે? ધારો કે $\alpha$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo