વ્યાખ્યા આપો: પ્રાકૃતિક દોલનો,મુક્ત દોલનો અને પ્રણોદિત દોલનો.

(N/A) પ્રાકૃતિક દોલન: જ્યારે કોઈ દોલકને તેની સંતુલન સ્થિતિમાંથી સહેજ વિચલિત કરીને મુક્ત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે દોલન કરવાનું શરૂ કરે છે. કોઈપણ પ્રકારના અવરોધક બળની ગેરહાજરીમાં તેના દ્વારા કરવામાં આવતા દોલનોને પ્રાકૃતિક દોલનો કહેવામાં આવે છે.
પ્રાકૃતિક દોલનની કોણીય આવૃત્તિ $\omega_{0}$ છે અને આવૃત્તિ $f_{0}$ છે.
મુક્ત દોલન: જ્યારે કોઈ તંત્રને તેની સંતુલન સ્થિતિમાંથી સ્થાનાંતરિત કરીને મુક્ત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે તેની પ્રાકૃતિક આવૃત્તિ સાથે દોલન કરે છે. આ દોલનોને મુક્ત દોલનો કહેવામાં આવે છે.
મુક્ત દોલનની કોણીય આવૃત્તિ $\omega$ છે.
પ્રણોદિત (બાહ્ય) દોલનો: કોઈ બાહ્ય આવર્તક બળની અસર હેઠળ તંત્ર દ્વારા કરવામાં આવતા દોલનોને પ્રણોદિત દોલનો કહેવામાં આવે છે.
પ્રણોદિત દોલનની કોણીય આવૃત્તિને $\omega_{d}$ કહેવામાં આવે છે. તે બાહ્ય બળની કોણીય આવૃત્તિ છે.
વ્યવહારમાં દોલનો હંમેશા કોઈ માધ્યમમાં થાય છે,તેથી તંત્ર પર હંમેશા કોઈ પ્રકારનું અવમંદન બળ કાર્યરત હોય છે અને અંતે સમય જતાં દોલનો બંધ થઈ જાય છે. તેથી દોલનોને જાળવી રાખવા માટે બાહ્ય આવર્તક બળની જરૂર પડે છે.
ઉદાહરણ: જ્યારે બગીચામાં હિંચકા પર બેઠેલું બાળક સમયાંતરે તેના પગ જમીન પર પછાડે છે.