સમાન પ્રવેગી ગતિ માટે નીચેના સમીકરણો તારવો:
$(i)$ $v = u + at$
$(ii)$ $S = ut + \frac{1}{2}at^2$
$(iii)$ $v^2 - u^2 = 2aS$, જ્યાં સંજ્ઞાઓ તેમના સામાન્ય અર્થ ધરાવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે પદાર્થનો પ્રારંભિક વેગ $u$ છે અને તે $t$ સમય માટે સમાન પ્રવેગ $a$ સાથે ગતિ કરે છે. અંતિમ વેગ $v$ અને કાપેલું અંતર $S$ છે.
$(i)$ પ્રવેગ એટલે વેગમાં થતો ફેરફાર અને તે માટે લાગતો સમય:
$a = \frac{v - u}{t}$
$at = v - u$
$v = u + at$
$(ii)$ સમાન પ્રવેગી ગતિ માટે સરેરાશ વેગ:
$\bar{v} = \frac{u + v}{2} \quad \dots(1)$
વળી, સરેરાશ વેગ એટલે કુલ સ્થાનાંતર ભાગ્યા સમય:
$\bar{v} = \frac{S}{t} \quad \dots(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$\frac{u + v}{2} = \frac{S}{t} \implies S = \left( \frac{u + v}{2} \right) t \quad \dots(3)$
સમીકરણ $(3)$ માં $v = u + at$ મૂકતા:
$S = \left( \frac{u + (u + at)}{2} \right) t$
$S = \left( \frac{2u + at}{2} \right) t$
$S = ut + \frac{1}{2}at^2$
$(iii)$ સમીકરણ $(3)$ પરથી, $S = \left( \frac{u + v}{2} \right) t$. $v = u + at$ પરથી, $t = \frac{v - u}{a}$ મળે છે.
સમીકરણ $(3)$ માં $t$ ની કિંમત મૂકતા:
$S = \left( \frac{u + v}{2} \right) \left( \frac{v - u}{a} \right)$
$S = \frac{v^2 - u^2}{2a}$
$v^2 - u^2 = 2aS$

Explore More

Similar Questions

એક લાંબી દોડની સ્પર્ધામાં,રમતવીરોએ ટ્રેકના ચાર ચક્કર લગાવવાના હતા જેથી ફિનિશ લાઇન અને સ્ટાર્ટ લાઇન એક જ હોય. ધારો કે ટ્રેકની લંબાઈ $200 \ m$ છે.
$(a)$ રમતવીરો દ્વારા કાપવામાં આવેલું કુલ અંતર કેટલું છે?
$(b)$ જ્યારે રમતવીરો ફિનિશ લાઇનને સ્પર્શે છે ત્યારે તેમનું સ્થાનાંતર કેટલું હોય છે?
$(c)$ રમતવીરોની ગતિ નિયમિત છે કે અનિયમિત?
$(d)$ શું દોડના અંતે રમતવીરનું સ્થાનાંતર અને તેણે કાપેલું અંતર સમાન છે?

એક ટ્રેન સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થઈને $100\, s$ માં $10\, m s^{-1}$ ની ઝડપ પ્રાપ્ત કરે છે. તે પછીની $250\, s$ સુધી તે જ ઝડપે ગતિ ચાલુ રાખે છે. ત્યારબાદ તેને પછીની $50\, s$ માં સ્થિર કરવામાં આવે છે. ટ્રેનની સમગ્ર ગતિ માટે ઝડપ-સમયનો આલેખ દોરો અને નીચેનાની ગણતરી કરો:
$(i)$ પ્રવેગિત થતી વખતે ટ્રેનનો પ્રવેગ,
$(ii)$ પ્રતિપ્રવેગિત થતી વખતે ટ્રેનનો પ્રતિપ્રવેગ,
$(iii)$ ટ્રેન દ્વારા કાપવામાં આવેલું કુલ અંતર.

એક શેરીમાં $5$ ઘરો છે,$A, B, C, D$ અને $E$. તમામ કિસ્સાઓ માટે,ધારો કે જમણી બાજુના સ્થાનો ધન છે.
$(i)$ ઘર $A$ ને ઉગમબિંદુ તરીકે લઈને સંદર્ભ ફ્રેમ દોરો અને ઘરો $B, C, D$ અને $E$ ના સ્થાનો દર્શાવો.
$(ii)$ તમે ઘર $C$ માં રહો છો. ઘર $E$ ની સાપેક્ષમાં તમારું સ્થાન શું છે?
$(iii)$ જો ઘર $B$ ને સંદર્ભ બિંદુ તરીકે લેવામાં આવે,તો ઘર $A$ અને $D$ ના સ્થાનો શું હશે?

$(a)$ વેગ$-$સમયના સંબંધ માટેનું સમીકરણ આલેખની મદદથી તારવો.
$(b)$ વાહન દ્વારા કાપેલું અંતર માપવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો.
$(c)$ શું ગતિમાન પદાર્થનું સ્થાનાંતર શૂન્ય હોઈ શકે? કારણ આપો.

આપેલ વેગ-સમયના આલેખનો અભ્યાસ કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ આલેખનો કયો ભાગ પ્રવેગી ગતિ દર્શાવે છે?
$(ii)$ આલેખનો કયો ભાગ પ્રતિપ્રવેગી ગતિ દર્શાવે છે?
$(iii)$ આલેખની મદદથી મુસાફરીની પ્રથમ $4 \ s$ માં પદાર્થ દ્વારા કપાયેલ અંતરની ગણતરી કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo