Difficult
કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવા માટે યોગ્ય દિક્વિન્યાસ (proper orientation) શા માટે જરૂરી છે તે સમજાવો.
(N/A) સંઘાતવાદ (collision theory) મુજબ,કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવા માટે,પ્રક્રિયક અણુઓ પૂરતી ગતિજ ઉર્જા (સક્રિયકરણ ઉર્જા) સાથે અને યોગ્ય દિક્વિન્યાસમાં અથડાવવા જોઈએ.
અથડાતા અણુઓનો યોગ્ય દિક્વિન્યાસ પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચેના બંધોને તોડવામાં અને નીપજો બનાવવા માટે નવા બંધોના નિર્માણને સરળ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનોલ $(CH_3OH)$ બનાવવા માટે બ્રોમોમિથેન $(CH_3Br)$ અને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^-)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા પ્રક્રિયક અણુઓના દિક્વિન્યાસ પર આધાર રાખે છે. જો $OH^-$ આયન બ્રોમિન પરમાણુની વિરુદ્ધ દિશામાંથી કાર્બન પરમાણુ તરફ આવે,તો તે નીપજ બનાવે છે. જો તે સમાન બાજુથી આવે,તો અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને સ્થિત-વિદ્યુત અપાકર્ષણને કારણે કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
અથડાતા અણુઓનો યોગ્ય દિક્વિન્યાસ પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચેના બંધોને તોડવામાં અને નીપજો બનાવવા માટે નવા બંધોના નિર્માણને સરળ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથેનોલ $(CH_3OH)$ બનાવવા માટે બ્રોમોમિથેન $(CH_3Br)$ અને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^-)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા પ્રક્રિયક અણુઓના દિક્વિન્યાસ પર આધાર રાખે છે. જો $OH^-$ આયન બ્રોમિન પરમાણુની વિરુદ્ધ દિશામાંથી કાર્બન પરમાણુ તરફ આવે,તો તે નીપજ બનાવે છે. જો તે સમાન બાજુથી આવે,તો અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને સ્થિત-વિદ્યુત અપાકર્ષણને કારણે કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
Explore More
Similar Questions
જો એક પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $80.9 \, kJ \, mol^{-1}$ હોય,તો $700 \, K$ તાપમાને પ્રક્રિયકોમાંથી નીપજો બનાવવા માટે પૂરતી ઊર્જા ધરાવતા અણુઓનો અંશ $e^{-x}$ છે. $x$ નું મૂલ્ય ....... છે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો) $[$ $R = 8.31 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$ નો ઉપયોગ કરો$]$
દૂધનો એક નમૂનો ઓરડાના તાપમાને $(27^{\circ} C)$ $5 \ h$ માં ખાટો થઈ જાય છે. રેફ્રિજરેટરમાં $-3^{\circ} C$ તાપમાને,તે $10$ ગણો વધુ સમય સુધી સંગ્રહિત કરી શકાય છે. દૂધ ખાટું થવા માટેની સક્રિયકરણ ઊર્જા (activation energy) કેટલી છે?
એક પ્રક્રિયા માટે,$\ln k$ (y-અક્ષ પર) અને $1 / T$ (x-અક્ષ પર) નો આલેખ $-2 \times 10^4 \ K$ ના ઢાળ સાથેની સીધી રેખા છે. પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા ($kJ \ mol^{-1}$ માં) કેટલી હશે? $(R = 8.3 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1})$
એક પ્રક્રિયા માટે,તાપમાન $10\,^\circ\text{C}$ થી વધીને $50\,^\circ\text{C}$ થાય છે. તો પ્રક્રિયાના દરમાં ........ ગણો વધારો થશે.
Medium
View Solution$527 \, ^{\circ}C$ તાપમાને સક્રિયકરણ ઊર્જા $54.7 \, kJ/mol$ છે. આર્હેનિયસ અવયવનું મૂલ્ય $4 \times 10^{10}$ છે. તો વેગ અચળાંક કેટલો થશે?
MediumAIIMS 2019
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo