ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ કલિલ એ .......... મિશ્રણ છે અને તેના ઘટકોને ......... તરીકે ઓળખાતી પદ્ધતિ દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$(b)$ બરફ,પાણી અને પાણીની વરાળ અલગ દેખાય છે અને અલગ ......... ગુણધર્મો દર્શાવે છે પરંતુ તેઓ ......... સમાન છે.
$(c)$ સેપરેટિંગ ફનલમાં ક્લોરોફોર્મ અને પાણીનું મિશ્રણ લઈને તેને હલાવીને થોડો સમય સ્થિર રાખવામાં આવે છે. સેપરેટિંગ ફનલમાં ઉપરનું સ્તર ......... નું હશે અને નીચેનું સ્તર ......... નું હશે.
$(d)$ બે કે તેથી વધુ મિશ્રિત પ્રવાહીઓનું મિશ્રણ,જેના ઉત્કલન બિંદુઓ વચ્ચેનો તફાવત $25 \, K$ કરતા ઓછો હોય,તેને ......... નામની પ્રક્રિયા દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$(e)$ જ્યારે થોડા ટીપાં દૂધ ધરાવતા પાણીમાંથી પ્રકાશ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વાદળી રંગની ઝાંય દર્શાવે છે. આ દૂધ દ્વારા પ્રકાશના ......... ને કારણે છે અને આ ઘટનાને ......... કહેવામાં આવે છે. આ સૂચવે છે કે દૂધ એ ......... દ્રાવણ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કલિલ એ વિષમાંગ મિશ્રણ છે અને તેના ઘટકોને સેન્ટ્રિફ્યુગેશન (કેન્દ્રત્યાગી બળ) તરીકે ઓળખાતી પદ્ધતિ દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$(b)$ બરફ,પાણી અને પાણીની વરાળ અલગ દેખાય છે અને અલગ ભૌતિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે પરંતુ તેઓ રાસાયણિક રીતે સમાન છે.
$(c)$ સેપરેટિંગ ફનલમાં ઉપરનું સ્તર પાણીનું હશે અને નીચેનું સ્તર ક્લોરોફોર્મનું હશે (સૂચના: પાણીની ઘનતા ક્લોરોફોર્મ કરતા ઓછી હોય છે).
$(d)$ બે કે તેથી વધુ મિશ્રિત પ્રવાહીઓનું મિશ્રણ,જેના ઉત્કલન બિંદુઓ વચ્ચેનો તફાવત $25 \, K$ કરતા ઓછો હોય,તેને વિભાગીય નિસ્યંદન (fractional distillation) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$(e)$ જ્યારે થોડા ટીપાં દૂધ ધરાવતા પાણીમાંથી પ્રકાશ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વાદળી રંગની ઝાંય દર્શાવે છે. આ દૂધ દ્વારા પ્રકાશના પ્રકીર્ણન (scattering) ને કારણે છે અને આ ઘટનાને ટિન્ડલ અસર (Tyndall effect) કહેવામાં આવે છે. આ સૂચવે છે કે દૂધ એ કલિલ દ્રાવણ છે.

Explore More

Similar Questions

$(a)$ નીચેનાના અલગીકરણ માટે તમે કઈ અલગીકરણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરશો?
$(i)$ સોડિયમ ક્લોરાઈડમાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ.
$(ii)$ ફૂલની પાંખડીઓના અર્કમાંથી વિવિધ રંજકદ્રવ્યો.
$(b)$ સ્ફટિકીકરણ એટલે શું? સ્ફટિકીકરણ પદ્ધતિ સાદા બાષ્પીભવન કરતા કઈ રીતે ચઢિયાતી છે તે જણાવો.

વિદ્યાર્થીઓના એક જૂથે જૂનું પગરખાંનું ખોખું લીધું અને તેને બધી બાજુથી કાળા કાગળથી ઢાંકી દીધું. તેમણે ખોખાના એક છેડે કાણું પાડીને પ્રકાશનો સ્ત્રોત (ટોર્ચ) ગોઠવ્યો અને બીજી બાજુ પ્રકાશ જોવા માટે બીજું કાણું પાડ્યું. તેમણે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ખોખામાં બીકરમાં દૂધનો નમૂનો મૂક્યો. તેઓ એ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા કે પાત્રમાં લીધેલું દૂધ પ્રકાશિત થયું હતું. તેમણે ક્ષારના દ્રાવણ (મીઠાનું દ્રાવણ) સાથે આ જ પ્રવૃત્તિ કરી,પરંતુ જોયું કે પ્રકાશ તેમાંથી સીધો પસાર થઈ ગયો.
$(a)$ દૂધનો નમૂનો કેમ પ્રકાશિત થયો તે સમજાવો. આ ઘટનાનું નામ આપો.
$(b)$ ક્ષારના દ્રાવણ સાથે સમાન પરિણામો જોવા મળ્યા ન હતા. સમજાવો.
$(c)$ શું તમે બીજા બે દ્રાવણો સૂચવી શકો છો જે દૂધના દ્રાવણ જેવી જ અસર દર્શાવે?

Difficult
View Solution

શેરડી અને બીટરૂટમાંથી મેળવેલા સુક્રોઝ (ખાંડ) ના સ્ફટિકોને એકસાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે. શું તે શુદ્ધ પદાર્થ હશે કે મિશ્રણ? તેના માટે કારણો આપો.

નીચે આપેલી પ્રક્રિયાઓ સાથે સંકળાયેલ પ્રક્રિયાનું નામ આપો:
$(a)$ સૂકા બરફને ઓરડાના તાપમાને અને એક વાતાવરણીય દબાણે રાખવામાં આવે છે.
$(b)$ ગ્લાસમાં ભરેલા પાણીની સપાટી પર શાહીનું એક ટીપું મૂકતા તે આખા પાણીમાં ફેલાઈ જાય છે.
$(c)$ બીકરમાં પોટેશિયમ પરમેંગેનેટનો સ્ફટિક છે અને બીકરમાં પાણી ઉમેરીને હલાવવામાં આવે છે.
$(d)$ એસિટોનની બોટલ ખુલ્લી રાખતા તે ખાલી થઈ જાય છે.
$(e)$ દૂધમાંથી મલાઈ અલગ કરવા માટે તેને વલોવવામાં આવે છે.
$(f)$ રેતી અને પાણીના મિશ્રણને થોડો સમય સ્થિર રાખતા રેતી નીચે બેસી જાય છે.
$(g)$ અંધારા રૂમમાં નાના છિદ્રમાંથી પ્રવેશતો પ્રકાશનો ઝીણો કિરણપુંજ તેના માર્ગમાં રહેલા કણોને પ્રકાશિત કરે છે.

સમજાવો કે શા માટે કલિલ દ્રાવણના કણોને ખલેલ પહોંચાડ્યા વગર રાખી મૂકતા તે નીચે બેસી જતા નથી,જ્યારે નિલંબિત દ્રાવણના કણો નીચે બેસી જાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo