ઉગમબિંદુ પર $x$-અક્ષને સ્પર્શતા વર્તુળોની સંહતિનું વિકલ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $C$ એ ઉગમબિંદુ પર $x$-અક્ષને સ્પર્શતા વર્તુળોની સંહતિ દર્શાવે છે. ધારો કે $(0, a)$ એ સંહતિના કોઈપણ સભ્યના કેન્દ્રના યામ છે.
તેથી,સંહતિ $C$ નું સમીકરણ
$x^{2} + (y - a)^{2} = a^{2} \text{ અથવા } x^{2} + y^{2} = 2ay$ ..........$(1)$
જ્યાં $a$ એ સ્વૈર અચળાંક છે. સમીકરણ $(1)$ ની બંને બાજુઓનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે
$2x + 2y \frac{dy}{dx} = 2a \frac{dy}{dx}$
અથવા $x + y \frac{dy}{dx} = a \frac{dy}{dx} \text{ અથવા } a = \frac{x + y \frac{dy}{dx}}{\frac{dy}{dx}}$ ..........$(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $a$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે
$x^{2} + y^{2} = 2y \left[ \frac{x + y \frac{dy}{dx}}{\frac{dy}{dx}} \right]$
અથવા $\frac{dy}{dx}(x^{2} + y^{2}) = 2xy + 2y^{2} \frac{dy}{dx}$
અથવા $\frac{dy}{dx}(x^{2} + y^{2} - 2y^{2}) = 2xy$
અથવા $\frac{dy}{dx} = \frac{2xy}{x^{2} - y^{2}}$
આ આપેલ વર્તુળોની સંહતિનું જરૂરી વિકલ સમીકરણ છે.

Explore More

Similar Questions

વિધાન $(I)$: $y=(\alpha+\beta+\gamma) x$ માંથી સ્વૈર અચળાંકો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ નું નિરાકરણ કરવાથી ત્રણ કક્ષાનું વિકલ સમીકરણ મળે છે.
વિધાન $(II)$: $y=\alpha x+\beta \sin x+\gamma e^x$ માંથી સ્વૈર અચળાંકો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ નું નિરાકરણ કરવાથી ત્રણ કક્ષાનું વિકલ સમીકરણ મળે છે.

ચકાસો કે આપેલ વિધેય $y=\sqrt{1+x^{2}}$ એ વિકલ સમીકરણ $y^{\prime}=\frac{xy}{1+x^{2}}$ નો ઉકેલ છે.

વર્તુળોના કુળનું વિકલ સમીકરણ,જેના કેન્દ્રો $X$-અક્ષ પર છે અને જે $Y$-અક્ષને સ્પર્શે છે,તે છે

$A(-1, 2)$ પર કેન્દ્ર ધરાવતા તમામ વર્તુળોના વિકલ સમીકરણનો વ્યાપક ઉકેલ $ . . . . . . $ છે.

જો $c$ એક પ્રાચલ (parameter) હોય,તો વક્રોના કુળ $x^2=c(y+c)^2$ નું વિકલ સમીકરણ શું થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo