ઉષ્મા વાહકતાની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર પણ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્મા વાહકતા $(k)$ એટલે પદાર્થના એકમ ક્ષેત્રફળમાંથી,એકમ જાડાઈ દીઠ અને એકમ તાપમાનના તફાવત માટે પસાર થતી ઉષ્માનો દર.
તેનું સૂત્ર: $Q = \frac{kA(T_1 - T_2)t}{d}$ છે,જ્યાં $Q$ એ સ્થાનાંતરિત ઉષ્મા છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ છે,$d$ એ જાડાઈ છે,અને $(T_1 - T_2)$ એ તાપમાનનો તફાવત છે.
$k$ માટે સૂત્ર: $k = \frac{Qd}{A(T_1 - T_2)t}$.
$SI$ એકમ: ઉષ્માનો એકમ જૂલ $(J)$,ક્ષેત્રફળનો $m^2$,જાડાઈનો $m$,તાપમાનનો કેલ્વિન $(K)$ અને સમયનો સેકન્ડ $(s)$ છે. તેથી,એકમ $\frac{J \cdot m}{m^2 \cdot K \cdot s} = W \cdot m^{-1} \cdot K^{-1}$ થાય છે.
પારિમાણિક સૂત્ર: $Q$ એ ઉર્જા $([ML^2T^{-2}])$ છે,$d$ એ લંબાઈ $([L])$ છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ $([L^2])$ છે,$\Delta T$ એ તાપમાન $([K])$ છે,અને $t$ એ સમય $([T])$ છે:
$k = \frac{[ML^2T^{-2}][L]}{[L^2][K][T]} = [MLT^{-3}K^{-1}]$.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયો વર્તુળાકાર સળિયો (ત્રિજ્યા $r$ અને લંબાઈ $l$ આપેલ છે),જે સમાન દ્રવ્યમાંથી બનેલો છે અને જેના છેડાઓ સમાન તાપમાનના તફાવત પર રાખવામાં આવ્યા છે,તે સૌથી વધુ ઉષ્માનું વહન કરશે?

એક નળાકાર ધાતુનો સળિયો તેના બે છેડાઓ પર બે ઉષ્માના રિઝર્વર સાથે ઉષ્મીય સંપર્કમાં છે અને $t$ સમયમાં $Q$ જેટલી ઉષ્માનું વહન કરે છે. આ ધાતુના સળિયાને ઓગાળીને મૂળ સળિયાની અડધી ત્રિજ્યા ધરાવતો નવો સળિયો બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે આ નવા સળિયાને તે જ બે રિઝર્વર સાથે $t$ સમય માટે ઉષ્મીય સંપર્કમાં રાખવામાં આવે,ત્યારે તે કેટલા પ્રમાણમાં ઉષ્માનું વહન કરશે?

Difficult
View Solution

બે અલગ-અલગ દ્રવ્યોના સળિયાઓની ઉષ્મીય વાહકતાનો ગુણોત્તર $6:5$ છે. જો બંને સળિયાઓના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ સમાન હોય અને ઉષ્મીય અવરોધ સમાન હોય, તો તેમની લંબાઈનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

જો એલ્યુમિનિયમની ઉષ્માવાહકતા $0.5 \ cal/cm \cdot s \cdot ^\circ C$ હોય,તો સ્થાયી અવસ્થામાં $10 \ cal/s \cdot cm^2$ ઉષ્માનું વહન કરવા માટે જરૂરી તાપમાન પ્રચલન ...... $^\circ C/cm$ હોવું જોઈએ.

Difficult
View Solution

તળાવના પાણીનું તાપમાન $0^{\circ} C$ છે જ્યારે આસપાસના વાતાવરણનું તાપમાન $-20^{\circ} C$ છે. જો બરફની ઘનતા $\rho$, ઉષ્મા વાહકતાનો ગુણાંક $k$ અને ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $L$ હોય, તો બનેલા બરફના સ્તરની જાડાઈ $Z$ એ સમય $t$ ના વિધેય તરીકે કેવી રીતે વધે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo