ચુંબકીય ક્ષેત્રની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો એકમ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં $v$ વેગથી ગતિ કરતા $q$ વિદ્યુતભાર પર લાગતા બળ $F$ નું મૂલ્ય લોરેન્ઝ બળના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$F = B q v \sin \theta$
$B$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$B = \frac{F}{q v \sin \theta}$
વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \ C$ નો એકમ વિદ્યુતભાર ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબરૂપે $1 \ m/s$ ની ઝડપથી ગતિ કરતો હોય અને તેના પર $1 \ N$ જેટલું બળ લાગતું હોય,ત્યારે તે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નું મૂલ્ય $1$ $SI$ એકમ કહેવાય છે.
$SI$ એકમની તારવણી:
$B$ નો એકમ $= \frac{F \text{ નો એકમ}}{q \text{ નો એકમ} \times v \text{ નો એકમ}}$
$= \frac{1 \ N}{1 \ C \times 1 \ m/s} = 1 \ N \cdot C^{-1} \cdot s \cdot m^{-1}$
કારણ કે $1 \ C/s = 1 \ A$,તેથી એકમ નીચે મુજબ થાય:
$= 1 \ N \cdot A^{-1} \cdot m^{-1}$
આ એકમને ટેસ્લા $(T)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુતભાર '$q$' એ વેગ '$\overrightarrow{v}$' સાથે વિદ્યુતક્ષેત્ર '$\overrightarrow{E}$' અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર '$\overrightarrow{B}$' માં ગતિ કરે છે. તો તેના પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

એક ઇલેક્ટ્રોન $\vec{E} = 3\hat{i} + 6\hat{j} + 2\hat{k} \text{ V m}^{-1}$ તીવ્રતા ધરાવતા વિદ્યુતક્ષેત્રમાં અને $\vec{B} = 2\hat{i} + 3\hat{j} \text{ T}$ ઇન્ડક્શન ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $\vec{v} = 2\hat{i} + 3\hat{j} \text{ m s}^{-1}$ ના વેગ સાથે પ્રવેશ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોન પર લાગતા બળનું મૂલ્ય શોધો. (આપેલ છે, $e = -1.6 \times 10^{-19} \text{ C}$)

$1\,\mu C$ જેટલો વિદ્યુતભાર ધરાવતો એક વિદ્યુતભારિત કણ $(2 \hat{i} + 3 \hat{j} + 4 \hat{k})\, ms^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. જો કણ જે વિસ્તારમાં ગતિ કરે છે ત્યાં $(5 \hat{i} + 3 \hat{j} - 6 \hat{k}) \times 10^{-3}\, T$ નું બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર અસ્તિત્વ ધરાવતું હોય,તો કણ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F} \times 10^{-9}\, N$ છે. સદિશ $\overrightarrow{F}$ શોધો:

જો કોઈ વિદ્યુતભારિત કણ વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્રો ધરાવતા વિસ્તારમાં પ્રવેગિત થયા વગર ગતિ કરે,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું હોવું જોઈએ?

$M, L, T$ અને $C$ (કુલંબ) માં ચુંબકીય ક્ષેત્રનું પરિમાણ નીચેનામાંથી કયું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo