તણાવવાળી (ખેંચાયેલી) દોરી પર લંબગત તરંગની ઝડપનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) દોરી પર લંબગત તરંગોની ઝડપ બે પરિબળો દ્વારા નક્કી થાય છે: $(i)$ રેખીય દળ ઘનતા અથવા એકમ લંબાઈ દીઠ દળ $\mu$ અને $(ii)$ તણાવ $T$.
દોરીની રેખીય દળ ઘનતા $\mu$ એ દોરીનું દળ $m$ અને તેની લંબાઈ $l$ નો ગુણોત્તર છે. તેથી,તેનું પરિમાણ $[M^1 L^{-1}]$ છે. તણાવ $T$ એ બળનું પરિમાણ ધરાવે છે,એટલે કે $[M^1 L^1 T^{-2}]$.
આપણે $\mu$ અને $T$ ને એવી રીતે જોડવા પડશે કે જેથી $v$ [પરિમાણ $(L T^{-1})$] મળે.
જોઈ શકાય છે કે ગુણોત્તર $\frac{T}{\mu}$ નું પરિમાણ $[L^2 T^{-2}]$ છે.
$\left[\frac{T}{\mu}\right] = \frac{[M^1 L^1 T^{-2}]}{[M^1 L^{-1}]} = [L^2 T^{-2}]$
તેથી,જો $v$ માત્ર $T$ અને $\mu$ પર આધાર રાખતું હોય,તો તેમની વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ હોવો જોઈએ:
$v = C \sqrt{\frac{T}{\mu}}$
અહીં $C$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે અને તે સાબિત થાય છે કે $C = 1$.
તેથી,ખેંચાયેલી દોરી પર લંબગત તરંગોની ઝડપ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$v = \sqrt{\frac{T}{\mu}}$

Explore More

Similar Questions

$0.1 \,kg$ દળ અને $2.45 \,m$ લંબાઈનું એક સમાન દોરડું એક દ્રઢ આધાર પરથી લટકે છે. દોરડામાં ઉત્પન્ન થયેલા લંબગત તરંગને દોરડાની સંપૂર્ણ લંબાઈ કાપવા માટે લાગતો સમય કેટલો હશે ($\,s$ માં)? ($g = 9.8 \,m/s^2$ લો).

જો તારમાં તણાવ ચાર ગણો કરવામાં આવે,તો તેમાં પ્રસરતા તરંગની ઝડપમાં શું ફેરફાર થશે?

$0.72\; m$ લાંબા સ્ટીલના તારનું દળ $5.0 \times 10^{-3}\; kg$ છે. જો તારમાં $60\; N$ જેટલું તણાવ હોય,તો તાર પરના લંબગત તરંગોની ઝડપ ($m/s$ માં) કેટલી હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $\mu = \mu_0 x$ જેટલા એકમ લંબાઈ દીઠ ચલિત દળ ધરાવતો એક તાર છત પરથી લટકાવેલો છે. તારની લંબાઈ $l_0$ છે. તેના નીચેના છેડે એક નાનો લંબગત વિક્ષેપ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. વિક્ષેપ બીજા છેડે પહોંચે તે માટેનો સમય શોધો.

Difficult
View Solution

$50 \ cm$ લંબાઈ અને $10 \ g$ વજન ધરાવતો એક તાર એક છેડે સ્પ્રિંગ સાથે અને બીજા છેડે સ્થિર દીવાલ સાથે જોડાયેલ છે. સ્પ્રિંગનો સ્પ્રિંગ અચળાંક $50 \ N/m$ છે અને તે $1 \ cm$ જેટલી ખેંચાયેલી છે. જો દીવાલની નજીક તાર પર તરંગ પલ્સ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે, તો તેને સ્પ્રિંગ સુધી પહોંચતા કેટલો સમય લાગશે ($s$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo