ગોળીય વક્રીભવનકારક સપાટી માટે વસ્તુ અંતર $(u)$,પ્રતિબિંબ અંતર $(v)$,માધ્યમોના વક્રીભવનાંક ($n_1$ અને $n_2$) અને વક્રતા ત્રિજ્યા $(R)$ વચ્ચેનો સંબંધ તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક ગોળીય સપાટી $n_1$ અને $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બે માધ્યમોને અલગ કરે છે. મુખ્ય અક્ષ પર વસ્તુ $O$ અને પ્રતિબિંબ $I$ રચાય છે.
નાના ખૂણાઓ માટે:
$\alpha = \angle NOM \approx \frac{MN}{OM} = \frac{MN}{-u}$
$\beta = \angle NCM \approx \frac{MN}{MC} = \frac{MN}{R}$
$\gamma = \angle NIM \approx \frac{MN}{MI} = \frac{MN}{v}$
ત્રિકોણની ભૂમિતિ પરથી:
$\Delta NOC$ માં,$i = \alpha + \beta = \frac{MN}{-u} + \frac{MN}{R}$
$\Delta NIC$ માં,$\beta = r + \gamma \implies r = \beta - \gamma = \frac{MN}{R} - \frac{MN}{v}$
નાના ખૂણાઓ માટે સ્નેલના નિયમ $n_1 i = n_2 r$ નો ઉપયોગ કરતા:
$n_1 \left( \frac{MN}{-u} + \frac{MN}{R} \right) = n_2 \left( \frac{MN}{R} - \frac{MN}{v} \right)$
$MN$ વડે ભાગતા અને પદો ગોઠવતા:
$\frac{n_2}{v} - \frac{n_1}{u} = \frac{n_2 - n_1}{R}$

Explore More

Similar Questions

સમાંતર કિરણો એક પારદર્શક ગોળા પર તેના એક વ્યાસની દિશામાં આપાત થાય છે. વક્રીભવન પછી,આ કિરણો આ વ્યાસના બીજા છેડે કેન્દ્રિત થાય છે. ગોળાનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

$5 \text{ dioptre}$ પાવર ધરાવતી એક ગોળીય બહિર્ગોળ સપાટી અનુક્રમે $1.0$ અને $\frac{4}{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પદાર્થ અને પ્રતિબિંબ અવકાશને અલગ કરે છે। સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા કેટલી હશે ($\text{ cm}$ માં)?

$10 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક ગોળાકાર પાત્ર $4/3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીથી ભરેલું છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક માછલી કેન્દ્રથી $4 \, cm$ ના અંતરે છે. જો છેડા $E$ થી જોવામાં આવે,તો માછલી કેટલા અંતરે દેખાશે ($, cm$ માં)? (પાત્રની જાડાઈ અવગણતા)

Difficult
View Solution

હવામાં રહેલા બિંદુવત ઉદગમમાંથી આવતો પ્રકાશ એક ગોળીય કાચની સપાટી ($n = 1.5$ અને વક્રતા ત્રિજ્યા $= 20\; cm$) પર પડે છે. કાચની સપાટીથી પ્રકાશના ઉદગમનું અંતર $100\; cm$ છે. પ્રતિબિંબ કયા સ્થાને ($cm$ માં) રચાશે?

જ્યારે પ્રકાશનો બિંદુવત સ્ત્રોત ગોળાની સપાટી પર હોય ત્યારે ગોળાની વિરુદ્ધ સપાટીમાંથી પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ બહાર આવે છે. ગોળાનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo