બે વિદ્યુતભારો $q_1$ અને $q_2$ ને અનુક્રમે $(0, 0, d)$ અને $(0, 0, -d)$ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. જે બિંદુઓ પર સ્થિતિમાન શૂન્ય હોય તેવા બિંદુઓનો બિંદુપથ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બિંદુપથ પરના કોઈ બિંદુના યામ $(x, y, z)$ છે. આ બિંદુ પર બે વિદ્યુતભારોને કારણે મળતું કુલ સ્થિતિમાન $V = V_1 + V_2 = 0$ થાય.
સ્થિતિમાનના સૂત્ર $V = \frac{kq}{r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{kq_1}{\sqrt{x^2 + y^2 + (z - d)^2}} + \frac{kq_2}{\sqrt{x^2 + y^2 + (z + d)^2}} = 0$
પદોને ગોઠવતા:
$\frac{q_1}{\sqrt{x^2 + y^2 + (z - d)^2}} = -\frac{q_2}{\sqrt{x^2 + y^2 + (z + d)^2}}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\frac{q_1^2}{x^2 + y^2 + (z - d)^2} = \frac{q_2^2}{x^2 + y^2 + (z + d)^2}$
ધારો કે $\lambda^2 = \frac{q_1^2}{q_2^2}$. તેથી:
$\lambda^2 (x^2 + y^2 + z^2 + 2zd + d^2) = x^2 + y^2 + z^2 - 2zd + d^2$
$(\lambda^2 - 1)(x^2 + y^2 + z^2 + d^2) = -2zd(1 + \lambda^2)$
$x^2 + y^2 + z^2 + 2zd \left( \frac{\lambda^2 + 1}{\lambda^2 - 1} \right) + d^2 = 0$
$\lambda^2 = \frac{q_1^2}{q_2^2}$ મૂકતા:
$x^2 + y^2 + z^2 + 2zd \left( \frac{q_1^2 + q_2^2}{q_1^2 - q_2^2} \right) + d^2 = 0$
આ સમીકરણ એક ગોળાનું છે.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિ $(a)$ અને $(b)$ અનુક્રમે ધન અને ઋણ બિંદુવત વિદ્યુતભારની ક્ષેત્ર રેખાઓ દર્શાવે છે.
$(a)$ વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત $V_{P}-V_{Q}$ અને $V_{B}-V_{A}$ ની સંજ્ઞાઓ જણાવો.
$(b)$ બિંદુઓ $Q$ અને $P$ તથા $A$ અને $B$ વચ્ચે નાના ઋણ વિદ્યુતભાર માટે સ્થિતિઊર્જાના તફાવતની સંજ્ઞા જણાવો.
$(c)$ નાના ધન વિદ્યુતભારને $Q$ થી $P$ સુધી લઈ જવા માટે વિદ્યુતક્ષેત્ર દ્વારા થયેલા કાર્યની સંજ્ઞા જણાવો.
$(d)$ નાના ઋણ વિદ્યુતભારને $B$ થી $A$ સુધી લઈ જવા માટે બાહ્ય બળ દ્વારા થયેલા કાર્યની સંજ્ઞા જણાવો.
$(e)$ શું $B$ થી $A$ તરફ જતી વખતે નાના ઋણ વિદ્યુતભારની ગતિઊર્જા વધે છે કે ઘટે છે?

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અર્ધગોળાકાર વાટકા પર $\sigma$ પૃષ્ઠ ઘનતા ધરાવતો વિદ્યુતભાર સમાન રીતે પથરાયેલો છે. પાયાના કેન્દ્ર $O$ થી $R/2$ અંતરે આવેલા બિંદુ $A$ પર વિદ્યુતસ્થિતિમાન શોધો.

જો $10 \, cm$ ત્રિજ્યાના વિદ્યુતભારિત વાહક ગોળાના કેન્દ્રથી $5 \, cm$ અંતરે સ્થિતિમાન $V$ હોય,તો કેન્દ્રથી $15 \, cm$ અંતરે આવેલા બિંદુ આગળ સ્થિતિમાન કેટલું હશે?

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના કેન્દ્ર $O$ પર $q$ વિદ્યુતભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વર્તુળના વ્યાસ $AB$ ના બંને છેડાઓ પર અન્ય બે $q$ અને $q$ વિદ્યુતભારો મૂકવામાં આવ્યા છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બિંદુ $B$ પરના વિદ્યુતભારને વર્તુળના પરિઘ પર બિંદુ $C$ સુધી લઈ જવા માટે કરવું પડતું કાર્ય કેટલું હશે?

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા એક વાહક ગોળાને $Q$ વિદ્યુતભાર આપવામાં આવે છે. ગોળાના કેન્દ્ર પર વિદ્યુત સ્થિતિમાન અને વિદ્યુત ક્ષેત્ર અનુક્રમે કેટલા હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo