ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ (geostationary satellite) એટલે શું? ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો કક્ષાનો આવર્તકાળ કેટલો હોય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ એ પૃથ્વીનો એવો ઉપગ્રહ છે જેનો કક્ષાનો આવર્તકાળ $24$ કલાક હોય છે,જે પૃથ્વીના પોતાની ધરી પરના પરિભ્રમણના સમયગાળા જેટલો જ છે. પૃથ્વી પરથી જોતા તે સ્થિર દેખાય છે અને તે પૃથ્વીની આસપાસ વિષુવવૃત્તીય સમતલમાં પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશામાં પરિભ્રમણ કરે છે.
આ માટે,ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી યોગ્ય ઊંચાઈ $(h)$ પર મૂકવામાં આવે છે.
જો $m$ દળનો ઉપગ્રહ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r = R_{E} + h$ અંતરે પરિભ્રમણ કરતો હોય,તો પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈ $h$ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$h = \left( \frac{GM_{E} T^{2}}{4 \pi^{2}} \right)^{\frac{1}{3}} - R_{E}$
ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ માટે,આવર્તકાળ $T = 24$ કલાક છે. આ કિંમત મૂકતા:
$h \approx 35,800 \text{ km}$
આ પ્રકારના ઉપગ્રહનો ઉપયોગ ટેલિકોમ્યુનિકેશન માટે વ્યાપકપણે થાય છે.

Explore More

Similar Questions

બે નાના,સમાન દળ એક હલકા સળિયા દ્વારા જોડાયેલા છે. આ પદાર્થ એક ગ્રહની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે; સળિયાની લંબાઈ ભ્રમણકક્ષાની ત્રિજ્યા કરતા નાની છે,પરંતુ અવગણી શકાય તેવી નથી. સળિયા તેની ધરી પર એવી રીતે ફરે છે કે તે ગ્રહની સાપેક્ષમાં ઊભો (vertical) રહે છે. સળિયાની સ્થિતિ (તણાવ કે દબાણ) અને નાના કોણીય વિચલન (angular perturbation) ની સાપેક્ષમાં સંતુલનની સ્થિરતા નક્કી કરો.

પૃથ્વીની ખૂબ નજીક વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા કૃત્રિમ ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ $v$ છે. પૃથ્વીની સપાટીથી $3R$ ઊંચાઈએ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો વેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

પૃથ્વીની સપાટીથી $R$ ઊંચાઈએ (જ્યાં $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે) ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ કેટલો હશે? (જ્યાં $g$ એ પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગ છે)

રિલે સેટેલાઇટ વિશ્વના એક ભાગમાંથી બીજા ભાગમાં $T.V.$ કાર્યક્રમ સતત પ્રસારિત કરે છે કારણ કે તેનો

$m$ દળનો એક ઉપગ્રહ $M$ દળની પૃથ્વીની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં અચળ કોણીય વેગ $\omega$ થી ભ્રમણ કરે છે. ઉપગ્રહનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે? ($G$ = ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo