જ્યારે યંગના પ્રયોગની એક સ્લિટને $4.8 \, mm$ જાડાઈની પારદર્શક શીટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા મૂળ $30^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. જો મધ્યસ્થ શલાકાને $20^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસેડવી હોય,તો શીટની જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?

દ્વિ-સ્લિટ ગોઠવણીમાં,$4800 \ \mathring A$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને વ્યતિકરણ ભાત રચાય છે. એક સ્લિટને $1.4$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટ વડે અને બીજી સ્લિટને સમાન જાડાઈ પરંતુ $1.7$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બીજી કાચની પ્લેટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે. આમ કરવાથી,મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા મૂળ મધ્યસ્થથી પાંચમી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને સ્થાનાંતરિત થાય છે. કાચની પ્લેટની જાડાઈ ...... $\mu m$ છે.

યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ કરતી વખતે,એક વિદ્યાર્થીએ બે સ્લિટને $x-y$ સમતલમાં એક મોટી અપારદર્શક પ્લેટ સાથે બદલી નાખી,જેમાં બે નાના છિદ્રો છે જે $600 \ nm$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતા બે સુસંબદ્ધ બિંદુવત ઉદગમો $(S_1, S_2)$ તરીકે કાર્ય કરે છે. વિદ્યાર્થીએ ભૂલથી સ્ક્રીનને $x-z$ સમતલને સમાંતર ($z>0$ માટે) $S_1 S_2$ ના મધ્યબિંદુથી $D=3 \ m$ ના અંતરે મૂકી,જે આકૃતિમાં યોજનાબદ્ધ રીતે દર્શાવેલ છે. ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d=0.6003 \ mm$ છે. ઉગમબિંદુ $O$ એ સ્ક્રીન અને $S_1 S_2$ ને જોડતી રેખાનું છેદબિંદુ છે. સ્ક્રીન પરની તીવ્રતાની ભાત (pattern) વિશે નીચેનામાંથી કયું (કયા) વિધાન સાચું છે?
$(A)$ $x$-અક્ષને સમાંતર સીધી પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(B)$ બિંદુ $O$ ની ખૂબ નજીકનો વિસ્તાર અંધકારમય (dark) હશે
$(C)$ $x$-દિશામાં $O$ ની આસપાસ સપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવેલા નાભિઓ સાથેની અતિવલયાકાર (hyperbolic) પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(D)$ બિંદુ $O$ પર કેન્દ્રિત અર્ધ-વર્તુળાકાર પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ

જ્યારે $1.44$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પ્લેટને વ્યતિકરણ પામતા કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે શલાકાઓ '$y$' અંતર જેટલી ખસે છે. જો આ પ્લેટને સમાન જાડાઈની પરંતુ $1.66$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બીજી પ્લેટ વડે બદલવામાં આવે, તો શલાકાઓ કેટલા અંતરે ખસશે?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં $500 \ nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલના લંબ સાથે $30^o$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. દરેક સ્લિટને કારણે તીવ્રતા $I_o$ છે. બિંદુ $O$ એ $S_1$ અને $S_2$ થી સમાન અંતરે છે. સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $1 \ mm$ છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, બે સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે અને સ્લિટથી પડદા સુધીનું અંતર $D$ છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ). હવે, જો $0.1 \, mm$ સમાન જાડાઈ ધરાવતી પરંતુ $1.51$ અને $1.55$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બે પારદર્શક સ્લેબને અનુક્રમે $S_1$ અને $S_2$ માંથી આવતા કિરણોના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે $(\lambda = 4000 \, \mathring{A})$, તો મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકાનું સ્થાનાંતર $..........$ જેટલી શલાકાઓ જેટલું થશે.