ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને કારણે ઇલેક્ટ્રિક પોટેન્શિયલનું સમીકરણ લખો અને તેની મહત્વની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો. તેના વિશેષ કિસ્સાઓની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને કારણે કોઈ બિંદુએ ઇલેક્ટ્રિક પોટેન્શિયલ $V$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે: $V = k \left( \frac{\vec{p} \cdot \hat{r}}{r^2} \right) = \frac{k p \cos \theta}{r^2}$,જ્યાં $k = \frac{1}{4 \pi \epsilon_0}$,$\vec{p}$ એ ડાયપોલ મોમેન્ટ છે અને $\theta$ એ સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ અને ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
મહત્વની લાક્ષણિકતાઓ:
$(i)$ ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને કારણે પોટેન્શિયલ એ બિંદુના સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ અને ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ વચ્ચેના ખૂણા $\theta$ પર આધાર રાખે છે.
$(ii)$ ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલનું પોટેન્શિયલ અંતર સાથે $\frac{1}{r^2}$ ના પ્રમાણમાં ઘટે છે,જ્યારે બિંદુવત વિદ્યુતભારનું પોટેન્શિયલ $\frac{1}{r}$ ના પ્રમાણમાં ઘટે છે.
વિશેષ કિસ્સાઓ:
$(1)$ અક્ષીય રેખા પરના બિંદુ માટે: $\theta = 0^\circ$ અથવા $180^\circ$,તેથી $V_a = \pm \frac{k p}{r^2}$.
$(2)$ વિષુવવૃત્તીય સમતલ પરના બિંદુ માટે: $\theta = 90^\circ$,તેથી $V_e = 0$.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે કોઈ ઋણ વીજભારને પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈ પર લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે તેની સ્થિતિ ઊર્જા:

ચાર વિદ્યુતભારો,દરેકનું મૂલ્ય $+q$ છે,તેવી તંત્રની ગોઠવણી ધ્યાનમાં લો. તંત્રની ગોઠવણીને આકૃતિ $(1)$ થી આકૃતિ $(2)$ માં બદલવા માટે બાહ્ય બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

ત્રણ વિદ્યુતભારો $Q$,$(-2q)$ અને $(-2q)$ ને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. જો કુલ સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિ ઉર્જા શૂન્ય હોય,તો $Q$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?

જ્યારે બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું અંતર વધારવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા:

ત્રણ બિંદુવત વિદ્યુતભારો $+Q$,$+2q$ અને $+q$ ને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાટકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. જો આ તંત્રની કુલ સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા શૂન્ય હોય,તો $Q$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo