બે અવલોકનકારો એક ગતિશીલ પદાર્થનું અવલોકન કરે છે અને એક અવલોકનકાર બે ગતિશીલ પદાર્થોનું અવલોકન કરે છે. આ પરિસ્થિતિઓમાં સાપેક્ષ વેગનો ખ્યાલ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) એકબીજાની સાપેક્ષે અચળ વેગથી ગતિ કરતી બે જડત્વિય નિર્દેશફ્રેમો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો.
ધારો કે નિર્દેશફ્રેમ $A$ માં રહેલો એક અવલોકનકાર અને નિર્દેશફ્રેમ $B$ માં રહેલો બીજો અવલોકનકાર કણ $P$ ની ગતિનો અભ્યાસ કરે છે.
ધારો કે,$t$ સમયે ગતિ કરતા કણ $P$ ના નિર્દેશફ્રેમો $A$ અને $B$ ના ઊગમબિંદુઓની સાપેક્ષે સ્થાન સદિશ અનુક્રમે $\overrightarrow{r_{P,A}} = \overrightarrow{OP}$ અને $\overrightarrow{r_{P,B}} = \overrightarrow{O'P}$ છે,અને $O$ ની સાપેક્ષે $O'$ નો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{r_{B,A}} = \overrightarrow{OO'}$ છે.
સદિશોની ભૂમિતિ પરથી,$\overrightarrow{OP} = \overrightarrow{OO'} + \overrightarrow{O'P}$.
તેથી,$\overrightarrow{r_{P,A}} = \overrightarrow{r_{B,A}} + \overrightarrow{r_{P,B}}$.
સમય $t$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
$\frac{d}{dt}(\overrightarrow{r_{P,A}}) = \frac{d}{dt}(\overrightarrow{r_{P,B}}) + \frac{d}{dt}(\overrightarrow{r_{B,A}})$.
આમ,$\overrightarrow{v_{P,A}} = \overrightarrow{v_{P,B}} + \overrightarrow{v_{B,A}}$.
અહીં,$\overrightarrow{v_{P,A}}$ એ નિર્દેશફ્રેમ $A$ ની સાપેક્ષે કણ $P$ નો વેગ છે,$\overrightarrow{v_{P,B}}$ એ નિર્દેશફ્રેમ $B$ ની સાપેક્ષે કણ $P$ નો વેગ છે,અને $\overrightarrow{v_{B,A}}$ એ નિર્દેશફ્રેમ $A$ ની સાપેક્ષે નિર્દેશફ્રેમ $B$ નો વેગ છે.

Explore More

Similar Questions

બે સમાંતર રેલવે ટ્રેક ઉત્તર-દક્ષિણ દિશામાં છે. ટ્રેન $A$ ઉત્તર દિશામાં $54\; km\; h^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે અને ટ્રેન $B$ દક્ષિણ દિશામાં $90\; km\; h^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. જમીન પર ઉભેલા માણસ દ્વારા અવલોકન કરવામાં આવતા,ટ્રેન $A$ ની છત પર તેની ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં (ટ્રેન $A$ ની સાપેક્ષ $18\; km\; h^{-1}$ ના વેગથી) દોડતા વાંદરાનો વેગ ($m\; s^{-1}$ માં) કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

એક બંદરમાં,પવન $72 \; km/h$ ની ઝડપે ફૂંકાય છે અને બંદરમાં લાંગરેલી હોડીના માસ્ટ પરનો ધ્વજ $N-E$ (ઉત્તર-પૂર્વ) દિશામાં લહેરાય છે. જો હોડી $51 \; km/h$ ની ઝડપે ઉત્તર દિશામાં ગતિ કરવાનું શરૂ કરે,તો હોડીના માસ્ટ પરના ધ્વજની દિશા શું હશે?

એક મોટરબોટ $25\; km/h$ ની ઝડપે ઉત્તર દિશામાં જઈ રહી છે અને તે વિસ્તારમાં પાણીનો પ્રવાહ દક્ષિણથી $60^{\circ}$ પૂર્વ દિશામાં $10\; km/h$ ની ઝડપે વહી રહ્યો છે. બોટનો પરિણામી વેગ શોધો.

સ્થિર પાણીમાં એક તરવૈયાની ઝડપ $4\,km\,h^{-1}$ છે. જો તરવૈયો $1\,km$ પહોળી નદીના પ્રવાહને લંબ દિશામાં તરે,તો તે સામેના કાંઠે પ્રવાહની દિશામાં $750\,m$ દૂર પહોંચે છે. નદીના પાણીની ઝડપ $.........\,km\,h^{-1}$ છે.

એક નદીની સ્થિર ઝડપ $v$ છે. એક માણસ $d$ અંતર સુધી પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં તરે છે અને કુલ $t$ સમયમાં શરૂઆતના બિંદુએ પાછો આવે છે. માણસ સ્થિર પાણીમાં $2v$ ની ઝડપે તરી શકે છે. જો માણસને સ્થિર પાણીમાં સમાન કુલ અંતર $2d$ કાપવા માટે લાગતો સમય $t_0$ હોય, તો $\frac{t}{t_0}$ શું થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo