$m = 20 \text{ kg}$ દળ ધરાવતા લાકડાના સમઘન બ્લોકને $10 \text{ g}$ ની ત્રુટિ સાથે માપવામાં આવે છે. તેની બાજુની લંબાઈ $l = 100 \text{ cm}$ ને $1 \text{ mm}$ ની ત્રુટિ સાથે માપવામાં આવે છે. તો, તેની ઘનતાના માપનમાં સાપેક્ષ ત્રુટિ કેટલી હશે?

સાદા લોલકનો દોલનનો આવર્તકાળ $T = 2 \pi \sqrt{\frac{L}{g}}$ છે. $1 \text{ mm}$ ના લઘુત્તમ માપન ધરાવતી મીટર સ્કેલ વડે $L$ નું માપેલ મૂલ્ય $1.0 \text{ m}$ છે અને $0.01 \text{ s}$ ના રિઝોલ્યુશન ધરાવતી સ્ટોપવોચ વડે એક પૂર્ણ દોલનનો સમય $1.95 \text{ s}$ માપવામાં આવ્યો છે. $g$ ના નિર્ધારણમાં પ્રતિશત ત્રુટિ ..... $\%$ હશે.

જો વર્તુળના વ્યાસ માપવામાં ત્રુટિ $4\%$ હોય,તો વર્તુળની ત્રિજ્યામાં ત્રુટિ કેટલી હશે ($\%$ માં)?

સાદા લોલકનો ઉપયોગ કરીને ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $(g)$ શોધવાના પ્રયોગમાં,$1 \ s$ ના રિઝોલ્યુશનવાળી ઘડિયાળ વડે $100$ દોલનોનો સમય માપીને આવર્તકાળ $0.5 \ s$ મળે છે. જો લંબાઈનું માપેલ મૂલ્ય $10 \ cm$ હોય અને તેની ચોકસાઈ $1 \ mm$ હોય,તો $g$ ના નિર્ધારણમાં મળતી ચોકસાઈ $x \%$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.

ટકાવારી ભૂલ (percentage error) નો એકમ શું છે?

એક સળિયાનો અવરોધ તેની લંબાઈને $1 \ mm$ ની લઘુત્તમ માપશક્તિ (least count) ધરાવતી મીટર સ્કેલ વડે માપીને ગણવામાં આવે છે. તેની ત્રિજ્યા વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $50$ વિભાગો અને $1 \ mm$ ની પિચ ધરાવતા સ્ક્રૂ ગેજની મદદથી માપવામાં આવે છે. દ્રવ્યની અવરોધકતા ચોક્કસ છે. તારની લંબાઈ $20 \ cm$ અને તારનો વ્યાસ $4 \ mm$ માલૂમ પડે છે. અવરોધની ગણતરીમાં પ્રતિશત ત્રુટિ શોધો.